Cuộc chiến đấu bảo vệ Lũng Làn

Những năm 1970, Đồn Công an nhân dân vũ trang Lũng Làn (nay là Đồn biên phòng Sơn Vĩ) nằm ở địa bàn H.Mèo Vạc - nơi xa xôi, khó khăn, vất vả, hẻo lánh nhất tỉnh Hà Tuyên (nay là Hà Giang). Chính vậy, cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc đầu năm 1979 ở đây cũng rất khốc liệt.

Đầu năm 1979, đại úy - đồn trưởng Hoàng Văn Yêu nghỉ hưu sau 13 năm giữ chức Đồn trưởng Công an nhân dân vũ trang (nay là Bộ đội biên phòng) Lũng Làn (nay là Đồn biên phòng Sơn Vĩ, thuộc Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng Hà Giang). Thượng úy Lộc Viễn Tài, khi đó là trợ lý huấn luyện của Ban tham mưu, Công an vũ trang Hà Tuyên, được cử lên thay ông Yêu làm Đồn trưởng Lũng Làn. Khi ông Tài lên tới đồn, chỉ còn 8 ngày nữa là tết âm lịch. Thượng úy Nguyễn Vũ Dương (nguyên Phó đồn trưởng Đồn biên phòng Lũng Làn, hiện đang ở TP.Hà Giang) kể lại thời điểm tháng 2.1979 khi đang là trung sĩ, Phó trung đội trưởng vũ trang Đồn biên phòng Lũng Làn: Từ ngày 13.2.1979, người dân đã báo cho bộ đội "lính Trung Quốc về xóm Lũng Mèo bên kia biên giới rất đông. Chúng bàn tán là ngày 17.2 sẽ đánh sang đồn ta". Thời điểm này, trạm quan sát trên điểm cao 1379 của đồn cũng phát hiện rất nhiều xe vận tải quân sự của Trung Quốc chạy đến trạm Lũng Hồ (Trung Quốc). Từ những thông tin trên, Đồn trưởng Lộc Viễn Tài ngay lập tức triển khai phương án phòng thủ, điều hỏa lực ra các chốt, đưa các tổ chiến đấu chiếm lĩnh những vị trí thuận lợi để phục đánh địch. Ngày 16.2.1979, thám báo Trung Quốc mò sang ta trinh sát, qua mốc 138 thì trúng mìn ta gài dẫn đến thương vong, cả nhóm phải khênh nhau về. Rạng sáng 17.2.1979, sau khi nã pháo dữ dội sang ta, phía Trung Quốc cho 1 trung đoàn bộ binh bao vây tấn công Đồn biên phòng Lũng Làn và 1 tiểu đoàn khác đánh chiếm điểm cao 1379 (Phìn Lò).

Chỉ huy lực lượng phòng ngự tại doanh trại, Đồn trưởng Lộc Viễn Tài trực tiếp dùng đại liên K53 bắn loạt đạn đầu tiên vào tốp lính đi đầu, báo hiệu cho các hỏa lực đồng loạt đánh địch, gây thương vong lớn, buộc chúng phải tháo lui. Khoảng 10 giờ sáng, bộ binh Trung Quốc tấn công đợt 2, Đồn trưởng Lộc Viễn Tài ra lệnh bắn mạnh cho địch co cụm và sau đó dùng cối tiêu diệt, đẩy địch vào bãi mìn, khiến chúng phải rút lui. Đầu giờ chiều 17.2.1979, lính Trung Quốc mở đợt tấn công thứ 3 vào đồn. Đồn trưởng Lộc Viễn Tài bố trí sẵn 1 tổ đón lõng ở khe núi phía bắc do trung sĩ Nguyễn Vũ Dương làm tổ trưởng. Khi địch tiến quân đến nơi, tổ phục kích nổ súng hất địch xuống thung lũng, để súng cối của đồn rót xuống, khiến địch thương vong nặng, phải chạy về bên kia biên giới. "Trong ngày 17.2.1979, trận địa phòng ngự tại đồn đứng vững trước sức tấn công mạnh của địch. Tất cả là do sự chỉ huy của anh Tài. Hồi ấy, cả đồn toàn lính mới, chưa đánh nhau", ông Dương nhớ lại.

Tên của anh hùng - liệt sĩ Lộc Viễn Tài đã được đặt cho một đoạn đường ở TP.Hà Giang (Hà Giang), nhưng câu chuyện về ông - thượng úy Lộc Viễn Tài, người đồn trưởng biên phòng hy sinh trong những ngày đầu của cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979 và được phong anh hùng, thì ít người biết đến.