Cuộc đấu tranh chính trị của “Đội quân tóc dài” trong phong trào Đồng khởi Bến Tre
Không chỉ có những trận đánh bằng súng đạn, lịch sử kháng chiến của Việt Nam còn ghi dấu những cuộc đấu tranh chính trị đầy dũng cảm. Một trong những hình ảnh tiêu biểu nhất là "Đội quân tóc dài" của tỉnh Bến Tre – lực lượng phụ nữ đã góp phần làm nên thắng lợi của Phong trào Đồng khởi.
Cuối những năm 1950, tại Bến Tre, chính quyền Việt Nam Cộng hòa tăng cường các hoạt động truy quét, bắt bớ cán bộ cách mạng và kiểm soát chặt chẽ đời sống của người dân. Trước tình hình đó, phong trào đấu tranh của quần chúng ngày càng phát triển.
Dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy Bến Tre, đặc biệt với vai trò nổi bật của Nguyễn Thị Định, hàng nghìn phụ nữ từ các huyện Mỏ Cày, Giồng Trôm và Ba Tri đã tham gia các đoàn biểu tình.
Họ mặc áo bà ba, đội nón lá, tay không tiến vào các đồn bốt và trụ sở chính quyền để yêu cầu chấm dứt bắt bớ, trả tự do cho người dân và phản đối các cuộc càn quét. Nhiều đoàn phụ nữ còn mang theo trẻ em hoặc người cao tuổi nhằm hạn chế việc đối phương sử dụng vũ lực.
Bằng sự bình tĩnh, kiên trì và đoàn kết, các cuộc đấu tranh đã làm nhiều đơn vị đối phương lúng túng. Có nơi, binh lính không dám nổ súng trước đoàn người tay không; có nơi, chính quyền địa phương phải nhượng bộ trước sức ép của quần chúng.
Cùng với đấu tranh chính trị, "Đội quân tóc dài" còn làm công tác binh vận, vận động binh sĩ rời bỏ hàng ngũ, tiếp tế lương thực, chăm sóc thương binh và bảo vệ cán bộ cách mạng.
Phong trào nhanh chóng lan rộng khắp Bến Tre và nhiều tỉnh Nam Bộ. Hình ảnh những người phụ nữ chân chất nhưng kiên cường đã trở thành biểu tượng độc đáo của cách mạng Việt Nam.
Sau này, tên gọi "Đội quân tóc dài" trở thành niềm tự hào của phụ nữ Việt Nam. Nhiều thành viên được Nhà nước khen thưởng, còn Nguyễn Thị Định được phong quân hàm Thiếu tướng, là nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Ngày nay, Khu lưu niệm Đồng Khởi lưu giữ nhiều hình ảnh, hiện vật về "Đội quân tóc dài", trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.
