CUỘC ĐẤU TRANH CHỐNG HỮU KHUYNH, TIÊU CỰC TRONG CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ

Sau thắng lợi giòn dã của đợt 1 (liên tiếp tiêu diệt các trung tâm đề kháng Him Lam, Độc Lập, bức hàng tiểu đoàn lính ngụy Thái ở Bản Kéo, mở đường cho quân ta áp sát Phân khu trung tâm từ 3 hướng, đông bắc, bắc và tây bắc), các đơn vị được lệnh xây dựng trận địa bao vây và tiến công để chuẩn bị bước sang đợt 2. Từ chiều 30 tháng 4 năm 1954, đợt tiến công thứ hai bắt đầu. Cuộc chiến đấu diễn ra gay go quyết liệt trên toàn mặt trận, nhất là trên các ngọn đồi phía đông. Ta đánh chiếm được đồi C1, các đồi D và đồi E, nhưng hai trung đoàn có kinh nghiệm và truyền thống đánh công kiên nhất của Đại đoàn 316 và Đại đoàn 308 lần lượt tiến công đồi A1 đều không thành công, địch vẫn chiếm giữ phần lớn ngọn đồi.

Từ ngày 9 đến 12 tháng 4, địch phản kích chiếm lại một nửa đồi C1. Cán bộ, chiến sĩ các đơn vị đều mệt mỏi sau mấy tháng trời lao động và chiến đấu ác liệt, khẩn trương. Cuộc sống ở chiến trường gian khổ, có đơn vị bị nhiều tổn thất. Bên cạnh nhiều biểu hiện tích cực, nhiều tấm gương anh hùng dũng cảm, những hiện tượng hữu khuynh tiêu cực cũng ngày càng xuất hiện như: ngại gian khổ, ngại thương vong, hoặc từ chủ quan khinh địch chuyển sang bi quan sợ địch, không sâu sát đơn vị, v.v... Nhận thấy chiến dịch sẽ không thể nào giành được thắng lợi hoàn toàn nếu không kịp thời khắc phục các biểu hiện hữu khuynh tiêu cực, Đảng ủy chiến dịch đã báo cáo lên Ban Thường vụ Trung ương (nay là Bộ Chính trị) và đề nghị cho mở ngay tại mặt trận một đợt đấu tranh tự phê bình và phê bình. Chấp hành nghị quyết ngày 19 tháng 4 của Ban Thường vụ Trung ương về chông hữu khuynh tiêu cực, trong những ngày đầu hạ tuần tháng 4 năm 1954, Đảng ủy chiến dịch triệu tập cán bộ chủ chốt ở các đơn vị và cơ quan từ cấp trung đoàn trở lên về Sở Chỉ huy Mường Phăng họp hội nghị. Tôi được dự hội nghị đó.

Sau khi lãnh đạo các đơn vị và cơ quan tự kiểm điểm ưu khuyết điểm của mình, sang ngày thứ ba, Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Bí thư Tổng Quân ủy kiêm Bí thư Đảng ủy chiến dịch, kết luận hội nghị. Căn cứ vào nghị quyết của Đảng ủy, Đại tướng chỉ rõ thắng lợi của đợt tiến công thứ nhất và thứ hai là rất lớn. Bộ đội ta có nhiều ưu điểm và tiến bộ. Đó là tinh thần chịu đựng gian khổ, khắc phục khó khăn, chiến đấu dũng cảm của cán bộ, chiến sĩ bộ binh, pháo binh, cao xạ, công binh, thông tin, trinh sát, v.v... của các đơn vị và cơ quan ở phía trước cũng như phía sau; là sự vận dụng kỹ thuật, chiến thuật, mưu trí sáng tạo; là ý thức trách nhiệm cao và tác phong sâu sát của cán bộ cơ quan cũng như đơn vị, nhất là trong những giờ phút chiến đấu gay go, quyết liệt.

Chuyển sang phần nói về khuyết điểm, giọng Đại tướng vẫn ôn tồn nhưng dần dần trở nên nghiêm khắc. Đại tướng nói: “Trong khi tự phê bình, một số đồng chí đã nhận khuyết điểm là không làm đúng yêu cầu của Đảng ủy mặt trận. Nhưng nếu chỉ nói chung chung là thiếu tinh thần trách nhiệm, thiếu quyết tâm, tư tưởng lập trường không vững, v.v... thì chưa sâu, chưa đủ! Đảng tin cậy các đồng chí! Đảng giao cho các đồng chí những đảng viên trung thành của Đảng, những cán bộ, chiến sĩ anh dũng của quân đội mà Đảng đã tốn bao công sức giáo dục, rèn luyện mới trưởng thành được như ngày nay! Mỗi một cán bộ Tiểu đoàn lãnh đạo và chỉ huy hàng trăm người, nghĩa là chịu trách nhiệm trước sự sống chết và tương lai của bốn năm trăm cán bộ chiến sĩ; cán bộ Trung đoàn chịu trách nhiệm trước sinh mệnh của hàng ngàn chiến sĩ; cán bộ Đại đoàn chịu trách nhiệm trước hàng vạn thanh niên ưu tú của dân tộc, của Quân đội... Thế nhưng không ít đồng chí chưa hiểu thật đầy đủ trách nhiệm nặng nề đó, đã để xẩy ra những thương vong lẽ ra có thể tránh được!

Không khí cuộc họp trầm xuống, sắc mặt Đại tướng nghiêm lại. Đại tướng hỏi: “Trung đoàn trưởng Trung đoàn X. đâu? Chính ủy đâu? Đứng dậy”!

Trung đoàn trưởng và Chính ủy Trung đoàn X. liền đứng nghiêm, chịu sự phê bình của Bí thư Đảng ủy. Đại tướng xúc động nói:

“Các đồng chí có đau đớn, xót xa không, khi bao nhiêu đồng chí, đồng đội của mình ngã xuống mà trận đánh không thành công do thiếu sót của lãnh đạo và chỉ huy?”.

Đại tướng lấy khăn lau nước mắt... Cả hội trường im phăng phắc! Trải qua bao chiến dịch, chưa bao giờ các cán bộ nghe Đại tướng nói những lời nghiêm khắc như vậy, nhưng cũng là những lời thật chân thành, chí nghĩa chí tình, như người Anh Cả bảo ban dạy dỗ đàn em. Mọi người càng thấm thía, thấy rõ hơn trách nhiệm nặng nề, to lớn của mình, ân hận với những khuyết điểm mà mình phạm phải. Mọi người thấy rõ: Đảng ủy Mặt trận đang tiếp thêm sức cho mình để chiến thắng những gì còn yếu hèn đang ẩn náu trong người; Đảng ủy đang nâng đỡ, dìu dắt mình vượt qua những thử thách hiểm nghèo để giành toàn thắng cho trận quyết chiến chiến lược một mất một còn, quan hệ đến vận mệnh của toàn dân tộc!

Hội nghị kết thúc sau khi Đại tướng phổ biến các chủ trương mới của Đảng ủy để hoàn thành nhiệm vụ của đợt tiến công thứ 2, chuẩn bị cho đợt 3 chiến dịch. Chính ủy và Chủ nhiệm Chính trị các đơn vị được triệu tập về Ban Chính trị Mặt trận. Chủ nhiệm Chính trị Lê Liêm, thái độ niềm nở ân cần như thường lệ, giải thích thêm về công tác giáo dục chính trị, lãnh đạo tư tưởng trong cuộc chiến đấu sắp tới để tiến lên giành toàn thắng.

Đồng chí nói: “Quy luật phát triển của Đảng ta, Quân đội ta là tự phê bình và phê bình. Chúng ta phải biểu dương đầy đủ mặt tốt của bộ đội, nhưng phải nghiêm khắc phê phán những khuyết điểm còn tồn tại. Bộ đội ta mặt tốt là chính nên phải nhấn mạnh mặt ấy, phải nêu cao những gương chiến đấu dũng cảm, khắc phục khó khăn, để mọi người học tập. Phải thưởng phạt nghiêm minh, mà ngay việc xử phạt cũng chỉ nhằm mục đích giáo dục... Về đơn vị, các đồng chí phải căn cứ vào tình hình cụ thể mà tổ chức tự phê bình và phê bình cho tốt. Trước hết là tự phê bình mình và cấp mình cho sâu sắc và thành khẩn, rồi mạnh dạn thẳng thắn phê bình đồng chí khác và cấp dưới, trên tinh thần thương yêu giúp đỡ lẫn nhau... Chúng ta phải thắng trong cuộc đấu tranh chống hữu khuynh tiêu cực! Chúng ta nhất định thắng trong chiến dịch này!”.

Sau hội nghị, các cơ quan, đơn vị đã triển khai sâu rộng cuộc đấu tranh chống hữu khuynh tiêu cực trên toàn mặt trận, từ trong Đảng ra ngoài Đảng, từ cấp trên xuống cấp dưới với tinh thần nghiêm túc, khẩn trương. Chỉ sau hơn một tuần lễ, toàn mặt trận như có một luồng sinh khí mới, một sức bật phi thường để vượt qua gian khổ hiểm nguy, tiến lên giành toàn thắng! Những tấm gương chiến đấu dũng cảm phi thường đã trở thành những hiện tượng bình thường và ngày càng phổ biến. Không chỉ trong trận Him Lam mà trong nhiều trận đánh tiếp theo, ở những giây phút hiểm nghèo, thường vang lên tiếng thét:

“Ai là đảng viên Cộng sản! Hãy dũng cảm tiến lên!”.

“Ai là những người theo Đảng! Hãy dũng cảm tiến lên!”.

Nhiều cán bộ chiến sĩ đã được kết nạp vào Đảng ngay tại mặt trận. Và như mọi người đều biết: Chưa có chiến dịch nào lại xuất hiện nhiều Anh hùng Dũng sĩ, nhiều gương hy sinh cao cả như chiến dịch Điện Biên Phủ!

Có thể nói: Cuộc đấu tranh chống hữu khuynh tiêu cực trong chiến dịch Điện Biên Phủ là một cuộc tự phê bình và phê bình mẫu mực, một trong những cuộc đấu tranh tư tưởng nội bộ nghiêm túc nhất, có hiệu quả nhất trong lịch sử xây dựng và chiến đấu của Quân đội ta. Kinh nghiệm quý báu của cuộc tự phê bình và phê bình đó, nếu được vận dụng tốt vào cuộc vận động xây dựng và chỉnh đốn Đảng hiện nay, chắc chắn sẽ sớm khắc phục được những biểu hiện tiêu cực như đặc quyền, đặc lợi, quan liêu, tham nhũng, v.v... làm cho Đảng ta thực sự trong sạch vững mạnh, xứng đáng với sự hy sinh của bao anh hùng liệt sĩ, với sự tin cậy của nhân dân!