Cuộc đấu trí 6 năm trong “Chiến hầm” Huế và lời tuyên ngôn đanh thép trước ba anh em họ Ngô
Khắc họa cốt cách kiên trung, trí tuệ mưu lược thiên tài của "kiến trúc sư" ngành tình báo chiến lược Việt Nam — Mười Hương. Giữa bóng tối âm u của "địa ngục trần gian" Chiến hầm Huế, người thầy của những điệp viên huyền thoại đã thực hiện một cuộc đấu trí trực diện vô tiền khoáng hậu suốt 6 năm ròng rã, biến phòng tra tấn thành diễn đàn khẳng định khí tiết của người chiến sĩ cách mạng trước những kẻ cầm quyền đầu não phía bên kia chiến tuyến.
Trong biên niên sử của ngành tình báo quốc phòng và công an nhân dân Việt Nam, có những cái tên mà bản thân nó đã là một huyền thoại. Nhưng có một con người mà cuộc đời lặng lẽ của ông lại là bệ đỡ, là linh hồn thắp sáng cho những huyền thoại khác. Người ta gọi ông bằng cái tên trìu mến và tôn kính: Người thầy của những điệp viên lừng lẫy. Ông chính là Mười Hương — người đã kiến tạo nên mạng lưới "tình báo chiến lược" đỉnh cao, đào tạo ra những tên tuổi làm khuynh đảo chính trường Sài Gòn như Phạm Xuân Ẩn, Phạm Ngọc Thảo, Vũ Ngọc Nhạ, Lê Hữu Thúy...
Từ cậu thiếu niên tù ngục đến nhiệm vụ mật của Cụ Hồ
Nhà tình báo vĩ đại Mười Hương tên thật là Trần Ngọc Ban, sinh ra tại vùng đất văn hiến Vụ Bản, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam. Dòng máu yêu nước tựa như mạch ngầm chảy xiết, đưa người thanh niên ấy đến với cách mạng từ rất sớm, năm 1937, trong hàng ngũ Thanh niên Dân chủ Phản đế. Khi còn ở tuổi vị thành niên, ông đã bị thực dân Pháp bắt bỏ tù tại Hà Nội nhưng chí khí chẳng hề lung lạc.
Giai đoạn 1943 - 1945, ông được tuyển chọn vào Đội trực thuộc Thường vụ Trung ương — tổ chức tiền thân của ngành công an sau này. Tại đây, người chiến sĩ trẻ Trần Ngọc Ban được làm việc trực tiếp, nhận sự rèn giũa nghiêm cẩn từ đồng chí Trường Chinh. Đó là những năm tháng rèn đúc nên một tư duy tình báo sắc bén, một bản lĩnh ung dung tự tại trước mọi giông bão.
Năm 1954, Hiệp định Giơ-nê-vơ ký kết, vĩ tuyến 17 chia cắt hai miền Nam - Bắc. Đứng trước bước ngoặt lịch sử, ông được đích thân Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng giao trọng trách: Vượt tuyến chi viện vào Ban Địch tình xứ ủy Nam Bộ, trực tiếp xây dựng và điều hành các đầu mối mạng lưới tình báo chiến lược nằm sâu trong lòng địch. Suốt 4 năm trời, dưới bàn tay tổng công trình sư của ông Mười Hương, những "con át chủ bài" của ta lần lượt thâm nhập vào các cơ quan quyền lực cao nhất của chính quyền Sài Gòn.
6 năm trong địa ngục "Chiến hầm" và lời tuyên ngôn đanh thép
Thế nhưng, cuộc đời của một nhà tình báo luôn đi kèm với những khúc quanh nghiệt ngã. Năm 1958, do một sự cố rò rỉ thông tin, ông Mười Hương bị địch bắt. Chúng lập tức di lý ông ra Huế, giam cầm tại nhà tù “Chiến hầm” — nơi được mệnh danh là “địa ngục trần gian” do bạo chúa miền Trung Ngô Đình Cẩn lập ra để tra tấn, chôn vùi thể xác của những người cộng sản kiên trung.
Suốt 6 năm ròng rã từ 1958 đến 1964, kẻ thù đã dùng đủ mọi cực hình tàn bạo nhất để đánh gục người thầy tình báo. Đỉnh điểm của cuộc đối đầu là những buổi thẩm vấn đặc biệt, khi ông Mười Hương phải ngồi đối chất trực diện với ba anh em quyền lực tối cao của chế độ: Ngô Đình Diệm, Ngô Đình Nhu và Ngô Đình Cẩn. Giữa căn phòng nồng nặc mùi máu và bạo lực, kẻ thù giăng ra trăm phương nghìn kế, từ mua chuộc bằng vinh hoa phú quý đến đe dọa bằng cái chết rùng rợn.
Nhưng chúng đã nhầm. Kẻ thù càng nham hiểm, trí tuệ của ông Mười Hương càng sáng suốt. Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Văn Lai kể lại rằng, khi đối mặt với ba anh em họ Ngô, nhà tình báo Mười Hương không hề lảng tránh, ông nhìn thẳng vào mắt kẻ thù và thản nhiên đưa ra một tuyên ngôn đanh thép:
“Người cách mạng khi đã bị bắt có ba việc quyết không làm: Không khai báo, không nói xấu cách mạng, không nói xấu Chính phủ Cụ Hồ… Còn các ông muốn làm gì thì làm”.
Ở trong cái hang cọp ấy, ông Mười Hương đã xác định tâm thế “chắc chết thôi”. Nhưng người chiến sĩ ấy quan niệm sâu sắc rằng: Có chết thì tấm lòng cũng phải thật “thanh thản và trong sáng”. Khi kẻ thù đã biết rõ danh tính của ông, ông chọn cách đấu trí trực diện, dùng chính lý luận và sự kiên trung để bẻ gãy mọi cạm bẫy tinh vi nhất. Suốt 6 năm trời ròng rã, chính quyền Mỹ - ngụy bất lực, không thể cậy răng ông để lấy được bất kỳ một thông tin nào về nội bộ lực lượng cách mạng hay những người học trò xuất sắc của ông đang hoạt động ngầm.
Biểu tượng bất tử của ngành tình báo Công an
Chính sự kiên trung và trí tuệ ưu tú của ông trong những năm tháng bị giam cầm tại Huế đã khiến các chuyên gia sừng sỏ nhất của cơ quan mật vụ địch phải ngỡ ngàng, khâm phục. Chúng không thể hiểu nổi điều gì đã tạo nên sức mạnh vô song trong cơ thể gầy gò của người đàn ông ấy, giúp ông đứng vững trước những đòn tra tấn hủy diệt.
Năm 2026, khi đất nước đã hoàn toàn thanh bình, những trang sử mật năm xưa đã dần được hé mở, câu chuyện về người thầy tình báo Mười Hương vẫn vẹn nguyên giá trị như một bài ca bất tử về lòng trung thành.
Phẩm chất đạo đức cao đẹp, sự thẳng thắn, sắt son của ông Trần Ngọc Ban không chỉ là niềm tự hào riêng của ngành tình báo công an, mà đã hóa thành một biểu tượng tinh thần tráng lệ của cả dân tộc Việt Nam. Ông đã sống một cuộc đời trọn vẹn, thanh thản và trong sáng như hoa sen giữa bùn lầy, để lại tiếng thơm cho muôn đời mai sau soi bóng.



