CUỘC ĐẤU TRÍ ĐỂ ĐỜI TẠI PARIS
Cuộc đàm phán Paris (1968 – 1973) giữa Cố vấn Lê Đức Thọ và Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Henry Kissinger là cuộc đấu trí ngoại giao căng thẳng và kinh điển bậc nhất trong lịch sử
Chương I: Hai trường phái ngoại giao đối lập
Trên bàn đàm phán Paris, cả thế giới hồi hộp theo dõi cuộc đối đầu lịch sử giữa hai nhân vật đặc biệt:
Henry Kissinger: Đại diện cho siêu cường Mỹ, một trí thức Harvard kiêu ngạo, đàm phán dựa trên ưu thế tuyệt đối về kinh tế và sức mạnh quân sự.
Lê Đức Thọ: Người con quê hương Nam Định, được tôi luyện qua ngục tù thực dân Pháp, đàm phán bằng sức mạnh chính nghĩa, ý chí độc lập tự do của cả một dân tộc.
Bất chấp những lời đe dọa quân sự hay thủ đoạn tung hỏa mù của Kissinger, ông Lê Đức Thọ luôn kiên định lập trường: Mỹ phải chấm dứt can thiệp, rút quân hoàn toàn và tôn trọng quyền tự quyết của nhân dân Việt Nam.
Chương II: Bóc trần lời đe dọa và "Điện Biên Phủ trên không"
Trong suốt các phiên họp, Kissinger nhiều lần dùng đòn đe dọa sức mạnh quân sự. Đáp lại, Cố vấn Lê Đức Thọ đanh thép vạch thòi lật lọng: "Mỗi lần chúng tôi gặp các ông để giải quyết vấn đề thì sau đó các ông đều tiến hành các cuộc tấn công quân sự... Các ông tưởng rằng làm như vậy là có thể khuất phục được chúng tôi sao? Chính các ông đã làm cho danh dự nước Mỹ bị hoen ố!"
Đỉnh điểm vào tháng 12/1972, chính quyền Nixon phát động cuộc tập kích 12 ngày đêm B-52 vào Hà Nội, Hải Phòng (Chiến dịch Linebacker II). Nhưng thất bại thảm hại trên bầu trời Hà Nội đã giáng đòn quyết định, buộc đoàn đàm phán Mỹ phải cúi đầu quay lại bàn đàm phán. Ngày 27/1/1973, Hiệp định Paris chính thức được ký kết — một mốc sơn chói lọi mở đường cho Đại thắng Mùa Xuân 1975.
Chương III: Tuyên bố đanh thép từ chối giải Nobel Hòa bình
Năm 1973, Ủy ban Nobel Na Uy quyết định trao giải Nobel Hòa bình cho Lê Đức Thọ và Henry Kissinger. Tuy nhiên, ông Lê Đức Thọ đã thẳng thắn từ chối giải thưởng danh giá này. Trong thư gửi Ủy ban Nobel và các cuộc phỏng vấn, ông khẳng định rõ ràng:
"Người tiến hành xâm lược đất nước tôi là Mỹ. Người chống Mỹ để giành độc lập, mang lại hòa bình cho đất nước là chúng tôi. Đặt ngang bằng Kẻ xâm lược và Người bị xâm lược, Kẻ gây chiến tranh và Người tạo hòa bình là một sai lầm mà tôi không thể chấp nhận."
Sau này, chính Henry Kissinger cũng phải ngậm ngùi thừa nhận: "Tôi đã vô cùng kính phục ông Lê Đức Thọ... Thật không may cho chúng tôi khi có ông là đối thủ. Tôi có thể làm tốt hơn nếu như đối diện trên bàn đàm phán không phải là ông Lê Đức Thọ."
