CUỘC ĐIỂM DANH KHÔNG BAO GIỜ KẾT THÚC
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng trong ký ức của những người lính năm xưa vẫn còn nguyên hình ảnh của những người đồng đội đã cùng nhau đi qua mưa bom, bão đạn. Có những cuộc điểm danh đã kết thúc từ lâu, nhưng cũng có những cuộc điểm danh kéo dài suốt cả cuộc đời, bởi những người nằm lại vẫn luôn sống trong trái tim của những người còn sống.
Mùa xuân năm 1975, trước khi bước vào chiến dịch cuối cùng, một đơn vị bộ đội tranh thủ chụp chung một bức ảnh kỷ niệm. Trong tấm ảnh ấy, ai cũng còn rất trẻ. Người cười rạng rỡ, người còn ngượng ngùng trước ống kính. Không ai biết rằng đó sẽ là lần cuối cùng họ đứng cạnh nhau đông đủ.
Sau ngày đất nước thống nhất, chỉ một phần ba số người trong bức ảnh trở về quê hương. Những người còn lại đã anh dũng hy sinh trên các chiến trường, mãi mãi dừng lại ở tuổi đôi mươi.
Năm nào cũng vậy, cứ đến dịp Ngày Thương binh – Liệt sĩ 27/7, những cựu chiến binh còn sống lại hẹn nhau mang theo bức ảnh cũ đến nghĩa trang liệt sĩ.
Họ trải tấm ảnh lên chiếc bàn đá trước đài tưởng niệm. Mỗi người lặng lẽ lau sạch bụi bám trên khuôn mặt những đồng đội trong ảnh.
Rồi người chỉ huy năm xưa chậm rãi cất tiếng:
"Nguyễn Văn An!"
Một người đứng cạnh khẽ đáp:
"Có!"
Ông lại gọi tiếp:
"Trần Văn Phúc!"
"Có!"
Cứ như thế, từng cái tên được xướng lên. Người trả lời thay không phải vì nhầm lẫn, mà bởi trong lòng họ, những người đồng đội ấy chưa bao giờ rời khỏi đội ngũ.
Đến cuối buổi điểm danh, tất cả cùng đứng nghiêm, hướng về những hàng bia mộ trắng.
Không ai nói gì.
Chỉ có những giọt nước mắt lặng lẽ rơi trên gương mặt đã in hằn dấu vết của thời gian.
Một người lính trẻ từng hỏi người chỉ huy:
"Sao năm nào các bác cũng điểm danh như vậy?"
Ông mỉm cười hiền hậu:
"Để các đồng đội của chúng tôi biết rằng họ chưa bao giờ bị lãng quên. Chỉ khi những người còn sống không còn nhớ đến họ nữa thì cuộc điểm danh mới thực sự kết thúc."
Câu nói ấy khiến tất cả những người có mặt đều lặng đi.
Nhiều năm sau, những người lính còn sống cũng lần lượt già yếu. Trước khi qua đời, người chỉ huy trao bức ảnh cũ cho con trai và dặn:
"Con hãy tiếp tục mang bức ảnh này đến nghĩa trang mỗi dịp 27 tháng 7. Hãy gọi tên các bác như cha đã từng làm."
Người con lặng lẽ gật đầu.
Từ đó, cuộc điểm danh không còn chỉ là ký ức của một thế hệ, mà đã trở thành sự tiếp nối giữa cha và con, giữa quá khứ và hiện tại.
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những cái tên được gọi lên mỗi năm vẫn nhắc nhở chúng ta rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng biết bao tuổi xuân và xương máu của các thế hệ cha anh. "Cuộc điểm danh không bao giờ kết thúc" không chỉ là câu chuyện về tình đồng đội, mà còn là lời nhắn gửi đến thế hệ trẻ: hãy sống xứng đáng với sự hy sinh của những người đã ngã xuống, gìn giữ hòa bình, tiếp nối truyền thống yêu nước và viết tiếp những trang đẹp của dân tộc Việt Nam.



