Cuộc đời Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ

Tác phẩm: Cuộc đời Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ

Họ và tên đầy đủ của Nhân chứng:
Nguyễn Thị Thứ

Năm sinh của Nhân chứng:
Sinh năm 1904 – mất năm 2010

Bài viết

Cuộc đời của Nguyễn Thị Thứ là một trong những minh chứng tiêu biểu và chân thực nhất cho sự hy sinh to lớn của người phụ nữ Việt Nam trong các cuộc kháng chiến, bà sinh năm 1904 tại xóm Rừng, thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng Trung, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (nay là phường An Thắng, thành phố Đà Nẵng), một vùng đất có truyền thống cách mạng, trong suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ kéo dài từ năm 1948 đến năm 1975, bà không chỉ là hậu phương mà còn trực tiếp tham gia hỗ trợ cách mạng tại địa phương, cùng con gái là bà Lê Thị Trị, bà đã đào và sử dụng 5 hầm bí mật ngay trong vườn nhà để nuôi giấu cán bộ, bộ đội và du kích của lực lượng cách mạng, các hầm này được ngụy trang bằng việc thả bò ăn cỏ phía trên nhằm tránh sự phát hiện của quân địch, khi tình hình an toàn, bà mở cửa hầm để người bên dưới dễ thở, còn khi có nguy cơ bị phát hiện, bà giả vờ đi chăn bò để che giấu dấu vết, nhờ đó nhiều cán bộ cách mạng đã được bảo vệ an toàn

Tuy nhiên, điều làm nên giá trị đặc biệt trong cuộc đời bà không chỉ nằm ở những đóng góp đó mà còn ở những mất mát to lớn mà bà phải gánh chịu trong chiến tranh, theo các tư liệu lịch sử đã được ghi nhận, bà có tổng cộng 12 người con (11 trai và 1 gái), trong đó có 9 người con trai đã hy sinh trong hai cuộc kháng chiến, ngoài ra, con rể của bà là ông Ngô Tường, tham gia cách mạng từ thời chống Pháp, bị bắt năm 1956 và hy sinh sau khi bị tra tấn, hai cháu ngoại của bà cũng lần lượt hy sinh vào các năm 1970 và 1973 khi tham gia hoạt động cách mạng, như vậy tổng cộng gia đình bà có 12 liệt sĩ, đây là một trong những trường hợp có số lượng thân nhân hy sinh nhiều nhất được ghi nhận

Các con của bà hy sinh trong nhiều giai đoạn khác nhau của chiến tranh, bắt đầu từ năm 1948 khi người con đầu hy sinh, tiếp đó trong những năm sau, nhiều người con khác lần lượt ngã xuống trong các trận chiến hoặc khi làm nhiệm vụ, trong đó có những người hy sinh trong kháng chiến chống Pháp và những người hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ, đặc biệt, người con trai Lê Tự Chuyển – chiến sĩ biệt động Sài Gòn – hy sinh vào sáng ngày 30/4/1975 tại cầu Rạch Chiếc, chỉ vài giờ trước thời điểm miền Nam hoàn toàn giải phóng, chi tiết này là một dấu mốc lịch sử quan trọng và đã được nhiều tài liệu ghi nhận

Bên cạnh những mất mát đó, cuộc sống của bà gắn liền với sự kiên cường và bền bỉ, bà không rời quê hương trong suốt thời chiến mà bám trụ tại địa phương, vừa sản xuất vừa tham gia hỗ trợ cách mạng, trong gia đình bà, con gái đầu là bà Lê Thị Trị cũng là một người có công với cách mạng và sau này được phong tặng danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng khi có chồng và hai con là liệt sĩ, điều này cho thấy truyền thống cách mạng không chỉ dừng lại ở một thế hệ mà được tiếp nối trong cả gia đình

Sau khi đất nước thống nhất, những hy sinh và đóng góp của bà đã được Nhà nước ghi nhận, ngày 17/12/1994, bà được Chủ tịch nước ký quyết định phong tặng danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng trong đợt đầu tiên, không chỉ vậy, hình tượng của bà còn được lựa chọn làm nguyên mẫu để xây dựng Tượng đài Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng tại núi Cấm, thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam, công trình được khởi công năm 2009 và hoàn thành năm 2015, là tượng đài lớn nhất cả nước nhằm tôn vinh các bà mẹ Việt Nam anh hùng, thể hiện sự tri ân của Nhà nước và nhân dân đối với những hy sinh to lớn trong chiến tranh

Về những năm cuối đời, bà sống cùng gia đình tại Đà Nẵng và qua đời vào lúc 1 giờ 40 phút sáng ngày 10/12/2010, hưởng thọ 106 tuổi, cuộc đời bà không chỉ là một câu chuyện cá nhân mà còn là biểu tượng cho hàng triệu người mẹ Việt Nam trong thời kỳ chiến tranh, từ góc độ lịch sử, bà là một nhân chứng sống đã trực tiếp trải qua và chứng kiến những giai đoạn khốc liệt nhất của dân tộc, từ góc độ nhân văn, bà đại diện cho sự hy sinh thầm lặng nhưng vô cùng to lớn của hậu phương, chính vì vậy, câu chuyện về bà không chỉ có giá trị ghi nhớ lịch sử mà còn mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc đối với các thế hệ sau, nhắc nhở về giá trị của hòa bình, độc lập và sự đánh đổi to lớn để có được những điều đó.

Hình ảnh: