cuộc đời của một tri thức cách mạng giữa đại ngàn tây nguyên

Anh hùng Y Bih Alêô (1901 – 1987), thường được đồng bào Tây Nguyên trìu mến gọi là cụ Y Bih, là một trí thức người Êđê tiêu biểu, nhà lãnh đạo cách mạng xuất sắc. Ông đã hiến dâng trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân và bảo vệ vững chắc vùng đất Tây Nguyên thiêng liêng.

Ông sinh ra tại buôn Ea Niêng, xã Ea Nuôl, huyện Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk. Là một trong những người Êđê hiếm hoi thời đó được học tập tại trường Pháp – Đê ở Buôn Ma Thuột, ông sớm tiếp thu tri thức và nhận thức sâu sắc về nỗi thống khổ của đồng bào dưới ách đô hộ.

Từ những phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX tại Tây Nguyên, ông từng bước vượt qua giới hạn của tầng lớp trí thức thân cận với chính quyền cũ để đi theo tiếng gọi của Việt Minh.

Trong giai đoạn đầu kháng chiến chống Pháp, ông trực tiếp tham gia chỉ đạo và lãnh đạo lực lượng vũ trang địa phương (như Tiểu đoàn Cứu Quốc Quân Đắk Lắk), lập nhiều chiến công trên chiến trường cao nguyên. Bị thực dân Pháp bắt giam và tra tấn khắc nghiệt, ông vẫn giữ vững khí tiết người chiến sĩ cách mạng.

Tháng 10 năm 1960, ông đứng ra lãnh đạo Phong trào dân tộc tự trị Tây Nguyên, một bộ phận quan trọng gắn liền với sự ra đời và lớn mạnh của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam.

Ông từng giữ chức Phó Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam (từ năm 1962).

Giữ vai trò Ủy viên Hội đồng Cố vấn Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam.

Sau khi đất nước thống nhất, ông tiếp tục đảm nhiệm chức vụ Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam kiêm Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk.

Cụ Y Bih Alêô là "cầu nối" bằng vàng gắn kết ý Đảng với lòng dân các dân tộc Tây Nguyên. Nhờ uy tín lớn lao của mình, ông đã vận động hàng vạn đồng bào các dân tộc thiểu số đóng góp lương thực, sức người cho chiến dịch, tham gia du kích, rèn vũ khí và xây dựng các căn cứ địa cách mạng vững chắc.

Hình ảnh của ông là minh chứng sống động cho khối đại đoàn kết toàn dân tộc, khẳng định đồng bào Tây Nguyên luôn một lòng sắt son đi theo Đảng và Bác Hồ

Với những cống hiến vĩ đại, ông đã được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý: Huân chương Độc lập hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất, Huân chương Đại đoàn kết,...

Tên tuổi của Anh hùng Y Bih Alêô mãi khắc ghi trong lịch sử hào hùng của dân tộc và được đặt cho nhiều tuyến đường, ngôi trường tại Đắk Lắk để giáo dục thế hệ trẻ mai sau.

Cuộc đời của Anh hùng Y Bih Alêô là một bản hùng ca đẹp về lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần tự lực tự cường của con người Tây Nguyên giữa đại ngàn.