Cuộc đời của vua Lý Huệ Tông

Lý Huệ Tông (1194 - 1226) là vị hoàng đế thứ tám của triều đại nhà Lý nước Đại Việt. Ông trị vì từ năm 1210 đến năm 1224.

Sách Sử ký bản kỷ chép: “Lý Huệ Tông, tên là Sảm, là thái tử của vua Lý Cao Tông”. Ông sinh tại kinh đô Thăng Long, Đại Việt. Ông là đích trưởng tử của vua Lý Cao Tông, mẹ là hoàng hậu họ Đàm. Năm Mậu Thìn (1208), ông được vua cha lập làm Thái tử khi 15 tuổi.

Sinh ra vào thời loạn lạc, ngay từ khi còn là hoàng thái tử, Lý Huệ Tông đã phải bao phen chạy loạn khốn đốn bởi cảnh chém giết trong triều giữa quan lại và phe cát cứ bên ngoài. Năm 1209, vua Lý Cao Tông nghe lời gian thần Phạm Du, giết trung thần Phạm Bỉnh Di. Bộ tướng của Bỉnh Di là Quách Bốc khởi binh báo thù cho chủ, đánh vào kinh thành, lập con thứ của vua Lý Cao Tông là Lý Thầm làm vua. Vua Cao Tông chạy lên Quy Hóa, còn Thái Tử Sảm được Trần Lý và Tô Trung Từ đón lập làm vua, tôn xưng là Thắng vương, Lý Thầm bị giáng làm vương. Mộc bản sách Ngự chế Việt sử tổng vịnh tập, quyển 1, mặt khắc 33 cũng ghi chép thêm: “Nhân gặp loạn của tên Quách Bốc, Thái tử mới lánh nạn tới ở thôn Lưu Gia thuộc vùng Hải Ấp, rồi nghe nói Trần Lý có người con gái nhan sắc đẹp, Thái tử bèn cưới làm vợ…”. Nhờ đó, Trần Lý được phong làm Hải Minh Tự, Tô Trung Từ làm Điện tiền Chỉ huy sứ(1). Trần Lý và Tô Trung Từ bèn mang quân đánh về kinh thành dẹp Quách Bốc để lập công với nhà Lý. Cuối năm 1209, loạn Quách Bốc bị dẹp, Trần Lý tử trận, Tô Trung Từ đón vua Cao Tông về cung.