“Cuộc đời đẹp nhất là trên trận tuyến đánh quân thù”

Nhà ông ở cuối con ngõ 335, Hoàng Hoa Thám (Hà Nội). Mở cửa đón chúng tôi là vợ ông- cô giáo Lê Thị Bích Đào. Bà pha trà, mời chúng tôi. Đúng lúc Anh hùng Lê Mã Lương từ trên lầu xuống. Ở tuổi ngoài bảy mươi, ông vẫn phong độ, nhanh nhẹn, dáng vóc cường tráng, đầy nhiệt huyết. Vẫn là chất lính: mộc mạc, chân thành, cương trực và yêu, ghét rõ ràng. Ở ông, quá khứ và hiện tại như chưa từng tách rời- người lính năm xưa vẫn luôn sẵn sàng “chiến đấu” cho lẽ phải, cho những điều đúng đắn trong thời cuộc hôm nay.

Xong một tuần trà. Câu chuyện của chúng tôi xoay quanh vấn đề thời sự: về công cuộc tinh giản bộ máy, sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp tỉnh, bỏ cấp huyện; về câu chuyện hội nhập và những thách thức khi Mỹ áp mức thuế 46% lên hàng hóa Việt Nam. Ông lắng nghe, bình luận sắc sảo mà vẫn đau đáu một niềm tin mãnh liệt rằng, đất nước rồi sẽ vượt qua được mọi thử thách nếu giữ vững tinh thần đoàn kết và bản lĩnh như những năm tháng chiến tranh.

Ngừng câu chuyện, nhấp một ngụm trà, ông Lương chỉ lên tấm áp phích treo góc phòng khách, nói: “Tớ thích nhất tấm hình này!”. Thì ra đó là tấm áp phích được lồng trong khung kính, hình một chiến sĩ ôm súng xông lên trong khói đạn. Bên dưới có dòng chữ to: “Cuộc đời đẹp nhất là trên trận tuyến đánh quân thù”.

Tôi xúc động thực sự. Hình ảnh ấy, câu nói ấy, không đơn thuần nổi tiếng và được ghi vào sử sách, mà nó là tuổi thơ tôi.

Chúng tôi, những học trò tuổi mười sáu mười bảy, đã lớn lên trong tiếng vọng của những câu chuyện về ông, học tập tấm gương của ông như một lý tưởng sống. “Cuộc đời đẹp nhất là trên trận tuyến đánh quân thù” không chỉ là tuyên ngôn của riêng ông, mà đã trở thành châm ngôn sống của biết bao thanh niên thời ấy- những người tin rằng sống đẹp là sống có lý tưởng, sống vì đất nước. Nó đã trở thành một tuyên ngôn sống đầy hào sảng, thôi thúc lớp lớp thanh niên thời ấy dấn thân, cống hiến, và sống sao cho xứng đáng.

Tôi còn nhớ một buổi chiều, sân trường lặng ngắt trong ánh hoàng hôn mỏng như khói. Bộ phim “Bài ca ra trận”, kể về cuộc đời và chiến công của ông, được chiếu trên màn ảnh dựng tạm giữa sân cỏ. Những hình ảnh đen trắng, tiếng súng, tiếng bước chân hành quân, ánh mắt người lính... tất cả như một luồng điện chạy dọc sống lưng. Tôi nhìn quanh: bạn bè tôi, có đứa cắn môi đến bật máu, có đứa khẽ gục đầu lên vai nhau mà không nói thành lời. Chúng tôi đã lớn lên cùng một lý tưởng- bắt đầu từ những buổi chiều như thế.