Bài viết

Cuộc đời hoạt động cách mạng của Nữ tướng Nguyễn Thị Định

Quảng Ninh25/12/2025Đoàn Thanh niên xã Ba Chẽ (Đoàn Thanh niên xã Ba Chẽ)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

guyễn Thị Định sinh ngày 15/3/1920, là con út của 10 anh em trong một gia đình nông dân nghèo, nhưng giàu lòng yêu nước tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre. Lớn lên, Út Định trở thành một thiếu nữ xinh đẹp. Nhưng trong cảnh nước mất nhà tan, vượt qua cuộc sống bình thường của một cô thôn nữ, Út Định sớm giác ngộ và lựa chọn con đường đi theo cách mạng đầy gian khổ, tham gia phong trào Đông Dương đại hội năm 1936.

Hai năm sau, tháng 10/1938, đồng chí được đứng vào hàng ngũ của Đảng. Trong thời gian này, đồng chí xây dựng gia đình với đồng chí Nguyễn Văn Bích (Ba Bích) -Tỉnh ủy viên hoạt động công khai, một trong số các đồng chí cùng hoạt động. Trong kháng chiến, đồng chí lấy tên Ba Định, theo thứ của chồng, ngoài ra còn có các bí danh khác như Bích Vân, Ba Tấn, Ba Nhất, Ba Hận.Mới sinh con trai được 3 ngày, ngày 04/10/1939, bọn mật thám đến bắt đồng chí Nguyễn Văn Bích. Từ khi chồng bị bắt, đồng chí chỉ được bồng con đến nhà tù thăm có một lần thì đồng chí Bích bị Pháp đày đi Côn Đảo. Năm 1940, đồng chí và đứa con mới 7 tháng tuổi lại bị mật thám vây bắt. Chúng đưa hai mẹ con về Khám Lá Bến Tre. Đồng chí buộc phải gửi con về nhà, trước khi bị đày đến nhà tù Bà Rá. Tại đây, đồng chí nhận tin chồng đã hy sinh ngoài Côn Đảo. Đau đớn tột cùng, đồng chí vẫn nhớ lời chồng dặn dò: “Dấn thân vào con đường cách mạng là phải chịu gian khổ, hy sinh”. Nhờ lời dặn đó, đồng chí có thêm nghị lực để đứng vững cho đến khi ra tù (năm 1943).

Năm 1944, đồng chí Nguyễn Thị Định bắt liên lạc với Đảng. Trong khí thế hừng hực của Cách mạng Tháng Tám, người góa phụ 25 tuổi đã dẫn đầu hàng ngàn quần chúng tràn vào cướp chính quyền tại tỉnh lỵ Bến Tre. Khi Pháp trở lại đánh chiếm Nam Bộ, đồng chí được bầu vào Ban Chấp hành Phụ nữ cứu quốc tỉnh. Tháng 3/1946, đồng chí được cử tham gia đoàn vượt biển bằng thuyền từ huyện Thạnh Phú ra miền Bắc báo cáo với Bác Hồ và Trung ương Đảng về tình hình chiến trường Nam Bộ, đồng thời xin chi viện vũ khí đánh Pháp và sau đó làm trưởng đoàn vận chuyển 12 tấn vũ khí từ Bắc về Nam an toàn. Chuyến vượt biển lịch sử từ Nam ra Bắc đầu tiên này đã mở ra con đường huyền thoại - “Đường Hồ Chí Minh trên biển” cho cuộc kháng chiến chống Mỹ sau này.

Về lại Bến Tre, năm 1947, đồng chí Nguyễn Thị Định được bầu vào Tỉnh ủy. Năm 1948, đồng chí là Đoàn trưởng Phụ nữ cứu quốc tỉnh, Ủy viên Mặt trận Liên Việt tỉnh. Năm 1951, thời điểm gian khó nhất của tỉnh, đồng chí được tăng cường về làm Phó Bí thư rồi Bí thư Huyện ủy Mỏ Cày, lãnh đạo khôi phục phong trào cách mạng trên địa bàn. Có thời điểm, đồng chí phải rời địa bàn sang đứng chân trên đất Trà Vinh, Vĩnh Long để tránh sự ruồng bố của địch. Năm 1952, đồng chí là Đoàn trưởng Phụ nữ cứu quốc tỉnh Bến Tre.

Sau Hiệp định Genève, đồng chí Nguyễn Thị Định được chỉ định vào Thường vụ Tỉnh ủy và được giao nhiệm vụ ở lại miền Nam hoạt động bí mật trong điều kiện cực kỳ khó khăn, gian khổ; biết bao lần vào sinh ra tử, nhưng nhờ sự yêu thương đùm bọc của nhân dân đồng chí vẫn được an toàn.

Cuối năm 1959, với cương vị là Phó Bí thư Tỉnh ủy, đồng chí được cử đi tiếp thu Nghị quyết số 15 và về Bến Tre đầu năm 1960, đồng chí trực tiếp truyền đạt lại cho Tỉnh ủy. Chính đồng chí Nguyễn Thị Định là người gọi cuộc nổi dậy khởi nghĩa tại Bến Tre bằng khái niệm “Đồng khởi” đầu tiên và là người trực tiếp chỉ đạo cuộc “Đồng khởi” đợt 1, nổ ra ngày 17/1/1960. Cũng từ đây, ra đời “Đội quân tóc dài” huyền thoại và phương châm tiến công địch bằng “ba mũi giáp công” - chính trị kết hợp với vũ trang và binh vận, cách đánh địch sáng tạo tuyệt vời của chiến tranh nhân dân, đã nhanh chóng lan ra toàn miền Nam, làm thất bại hết chiến lược chiến tranh này đến chiến lược chiến tranh khác của Mỹ - ngụy, đến sụp đổ hoàn toàn 30/4/1975.

Sau cuộc Đồng khởi thắng lợi vang dội, tháng 4/1960, đồng chí Nguyễn Thị Định được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy. Tháng 5/1961, đồng chí là Khu ủy viên Khu 8, phụ trách dân vận kiêm Bí thư đảng đoàn Phụ nữ Khu 8. Năm 1964, đồng chí được bầu là Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn