Cuộc đời ông là bản anh hùng ca về sự dấn thân, một minh chứng đanh thép cho tinh thần "Không có gì quý hơn độc lập, tự do".

Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, có những cái tên đã hóa thân vào dòng máu của đất mẹ. Liệt sĩ Doãn Bá Cần là một người con như thế. Cuộc đời ông là bản anh hùng ca về sự dấn thân, một minh chứng đanh thép cho tinh thần "Không có gì quý hơn độc lập, tự do".

Sinh năm 1932 tại xã Tam Xuân, huyện Núi Thành – vùng đất "trung dũng kiên cường" của tỉnh Quảng Nam, ông Doãn Bá Cần lớn lên khi vận mệnh dân tộc nằm giữa lằn ranh sinh tử. Với tư cách là Cơ sở cách mạng, ông không trực tiếp cầm súng giữa chiến tuyến, mà hoạt động ngay trong lòng địch – nơi ranh giới giữa sự sống và cái chết chỉ mỏng như sợi tóc.

Giữa những ngày đen tối nhất của phong trào cách mạng miền Nam, ông là "tai mắt", là huyết mạch tiếp nối ý chí của Đảng với quần chúng nhân dân. Sự hy sinh của ông vào ngày 08 tháng 11 năm 1960 là một nốt trầm bi tráng trong bản hùng ca kháng chiến. Ông ngã xuống ở tuổi 28, khi sức xuân đang căng tràn, khi hoài bão về một ngày nước nhà thống nhất còn dang dở.

Sự cống hiến của ông đã được lịch sử khắc ghi bằng những văn bản pháp lý cao nhất của Nhà nước. Những tấm bằng khen nay đã cũ sờn, giấy đã ngả màu thời gian, những góc mép đã sờn rách vì bom đạn và sự khắc nghiệt của khí hậu, nhưng mỗi dòng chữ, mỗi con số ghi trên đó đều là những "thẻ căn cước" vinh quang:

 * Bằng Tổ quốc Ghi công số II - 865c, theo Quyết định số 1059.T.Tga ký ngày 28 tháng 9 năm 1977. Đây là lời khẳng định đanh thép của Thủ tướng Chính phủ Phạm Văn

Đồng về công lao "Đã hy sinh trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước".

 * Huân chương Kháng chiến hạng Ba, theo Quyết định số 18 KT/HĐNN ký ngày 25 tháng 8 năm 1987, được ghi vào Sổ vàng số 3188. Chữ ký của Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Võ Chí Công trên tấm bằng đã sờn cũ là minh chứng cho một cuộc đời tận trung với nước, tận hiếu với dân.

Màu mực có thể phai, những tấm bằng khen có thể cũ, nhưng giá trị chính trị và tinh thần của những số hiệu này là bất biến, là di sản quý báu mà không một giá trị vật chất nào sánh bằng.

Đau thương thay, ông ra đi để lại người vợ trẻ và những ước hẹn dang dở. Suốt hơn 60 năm qua, người vợ ấy nay đã 90 tuổi – đã thay ông gánh vác cả giang sơn nhà họ Doãn. Một mình bà đi qua những năm tháng khốc liệt nhất của chiến tranh, nuôi con dưới tầm đại bác, giữ trọn lòng son sắt với người chồng đã hóa thân vào cát bụi.

Bà chính là chứng nhân sống, là hiện thân của sự chịu đựng và lòng dũng cảm của người phụ nữ Việt Nam. 90 năm cuộc đời bà là 90 năm gắn liền với thăng trầm của đất nước, là sợi dây kết nối giữa linh hồn liệt sĩ Doãn Bá Cần với các thế hệ cháu con hôm nay.

Ông đã chọn hy sinh để cho đất nước được hồi sinh. Những tấm bằng khen cũ kỹ đang đặt trên bàn thờ kia không chỉ là giấy tờ hành chính, mà là hình hài của lịch sử, là linh hồn của một thời đại hào hùng.