Cuộc đời rất dài sau chiến tranh

Có một điều đôi khi bị lịch sử quân sự làm lu mờ: Võ Nguyên Giáp sống hơn một thế kỷ.

Ông sinh năm 1911 và mất năm 2013, thọ 102 tuổi. Trong cuộc đời ấy, ông trải qua những giai đoạn lịch sử đặc biệt của Việt Nam: thời thuộc địa, Cách mạng Tháng Tám, chiến tranh Đông Dương, Điện Biên Phủ, chiến tranh Việt Nam, rồi thời kỳ đất nước thống nhất và đổi mới.

Vì thế, khi nhìn lại Võ Nguyên Giáp, có lẽ không nên chỉ nhìn ông qua một trận đánh.

Ông là một thầy giáo trở thành nhà cách mạng, một người không được đào tạo chính quy về quân sự nhưng trở thành tổng tư lệnh, và một con người sống đủ lâu để chứng kiến những biến đổi rất lớn của đất nước mình.

Nếu phải chọn một câu chuyện để hiểu sâu nhất về Võ Nguyên Giáp, tôi sẽ chọn khoảnh khắc ông quyết định kéo pháo ra khỏi Điện Biên Phủ. Nó chứa gần như đầy đủ những phẩm chất quan trọng của ông: biết lắng nghe thực tế, dám nhận trách nhiệm, đặt sinh mạng binh sĩ lên trên áp lực phải chiến đấu ngay lập tức, và quan trọng nhất là dám thay đổi khi nhận ra mình có thể sai.

Nếu bạn thích, tôi có thể kể tiếp 5–7 câu chuyện ít được biết hơn về đời Đại tướng Võ Nguyên Giáp, theo kiểu kể chuyện lịch sử giàu hình ảnh, có bối cảnh, nhân vật, diễn biến và "nút thắt" như một bộ phim.