Cuộc đời sự nghiệp anh hùng lực lượng vũ trang Sơn Ton
Sơn Ton sinh năm 1933, quê tại xã Lưu Nghiệp Anh, huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh, trong một gia đình nông dân Khmer nghèo. Từ nhỏ, hoàn cảnh gia đình khó khăn nên ông phải theo cha mẹ đi làm thuê. Khoảng 9 tuổi, gia đình ông đến vùng Cù Lao Dung sinh sống; bản thân ông từng làm thuê, ở đợ và chăn vịt cho các gia đình khá giả.
Chính trên vùng đất Cù Lao Dung, tuổi trẻ Sơn Ton từng bước gắn bó với phong trào cách mạng. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, dù còn rất trẻ, ông đã tham gia các hoạt động như canh gác, phá đường, ngăn chặn quân địch vào phum sóc đàn áp nhân dân.
Một chi tiết rất đặc biệt trong cuộc đời Sơn Ton là vì tha thiết muốn được cầm súng đánh giặc, ông đã khai tăng thêm tuổi để đủ điều kiện tham gia lực lượng du kích. Năm 1949, ông chính thức tham gia du kích xã, sau đó lên du kích tập trung huyện và đến tháng 1/1953 chuyển sang bộ đội địa phương.
Trong gần 7 năm hoạt động, ông vừa trực tiếp chiến đấu, vừa tích cực xây dựng cơ sở cách mạng trong vùng đồng bào Khmer. Ông kiên trì tuyên truyền, vận động thanh niên Khmer tham gia cách mạng, xây dựng lực lượng dân quân và các tổ du kích để bảo vệ phum sóc.
ơn Ton đặc biệt nổi tiếng với khả năng sử dụng lựu đạn gài, đến mức về sau được báo chí gọi là “Vua lựu đạn gài”. Trong điều kiện vũ khí thiếu thốn, ông biết tận dụng lựu đạn để tiêu diệt địch, ngăn chặn các cuộc càn quét, chia cắt đội hình và cảnh báo lực lượng cách mạng.
Cuối năm 1952, khi địch tổ chức càn quét, ông bố trí lựu đạn rồi tìm cách dụ quân địch vào trận địa, tiêu diệt nhiều tên. Từ những thắng lợi này, phong trào cách mạng trong đồng bào Khmer ngày càng phát triển.
