Cuộc đối thoại kinh điển

Cuộc đối thoại kinh điển giữa hai bộ óc hai phe trong chiến tranh Việt Nam:

Việt Nam Cộng hòa bố trí gặp ông Mười Hương trong cuộc họp đông người tại nhà nghỉ mát của Cẩn ở cửa Thuận An. Cuộc gặp có Ngô Đình Nhu, Ngô Đình Cẩn, Hà Thúc Luyện (Tỉnh trưởng Thừa Thiên), Hồ Đắc Khương (đại biểu chính phủ Trung phần), Trần Văn Đôn (Tư lệnh Quân khu I).

Khi ông Mười Hương vừa vào phòng thì ông Cẩn phủ đầu bằng lời trách móc: “Các ông ác lắm, diệt cả gia đình chúng tôi. Các ông đã giết anh cả tôi (Ngô Đình Khôi) lại còn giết con anh tôi (Ngô Đình Huân, cháu đích tôn). Suýt nữa thì gia đình họ Ngô tôi tuyệt tự…

Đáp lại, ông Hương nói: “Ông ạ, nếu Cộng sản ác như ông nói thì ông Diệm không còn sống đến bây giờ. Có lúc bắt được ông Diệm, Cụ Hồ tha đó thôi, còn kêu gọi hợp tác chống đế quốc. Các ông đều biết rõ cả”.

Khi ông Nhu nói về chính sách VNCH và kêu gọi sự chuyển hướng, ông Mười Hương tranh luận với ông Nhu. Ông nói: “Các ông chưa có độc lập đâu”.

Nhu hỏi lại: "Tại sao ông lại nói thế. Chúng tôi chỉ dựa vào Mỹ, cũng như các ông dựa vào Nga Xô thôi."

Ông Mười Hương phân tích: “Chính các ông nói: Mỹ viện trợ 80% cho quân sự và vũ khí, 20% còn lại trang bị cho cảnh sát và thông tin tuyên truyền, tức là chỉ giúp các ông điều kiện để đánh nhau và chửi nhau với miền Bắc thôi. Có gì cho xây dựng kinh tế đâu.

Ông Diệm vay tiền làm đập Đa Nhim, nhưng Mỹ không cho. Các ông vay - họ không cho vay, các ông phải xin họ mới cho. Họ không tin các ông. Các ông mua hàng dân dụng ở đâu cũng phải do cơ quan viện trợ Mỹ chỉ định. Ít nhất 10% hàng chở về cũng phải bằng tàu Mỹ.

Các ông phụ thuộc Mỹ. Viện trợ Mỹ là cái thòng lọng. Khi nào các ông chống họ, không nghe họ thì họ thắt lại, các ông hết thở thôi. Kinh tế các ông chả có gì cả. Ở miền Bắc chúng tôi mọi chuyện hoàn toàn khác”.

Ông Nhu nghe vậy im lặng rồi nói sang chuyện khác: "Các ông cứ chửi chúng tôi là tay sai của Mỹ, cứ giữ biên giới Mỹ ở Vĩ tuyến 17. Không biết ông có biết, hay là chỉ các ông lớn ở trên mới biết, là Kennedy và Khrushchev đã thỏa thuận, xác định vĩ tuyến 17 ở Việt Nam và vĩ tuyến 38 ở Triều Tiên làm ranh giới phân chia cân bằng ảnh hưởng của hai phe, hai thế lực. Chúng tôi bước sang Bắc Vĩ tuyến 17 thì Nga Xô không để yên. Còn các ông bước vào phía Nam thì Mỹ cũng không thể nào để yên được. Ông là người Bắc sao lại vào Nam phá Hiệp định?"

Ông Mười Hương nhận định ông Nhu đang đánh tráo khái niệm. Cũng theo ông, vào thời điểm đó, một số người đã bị luận điểm này lung lạc làm cho hiểu lầm, không cho cuộc kháng chiến chống Mỹ vì độc lập dân tộc, thống nhất đất nước mà cho là chiến tranh ý thức hệ.

Ông Hương trả lời: “Ông Nhu này, tôi là người Việt Nam. Từ nhỏ tôi đã được học nước Việt Nam liền một dải, từ Ải Nam Quan ở phía Bắc tới mũi Cà Mau ở phía Nam. Cụ Hồ từng nói “miền Nam là máu thịt của Việt Nam, dù sông có thể cạn, núi có thể mòn”. Tôi theo Cụ Hồ. Tôi rất tự hào vì đã được ở lại miền Nam để đấu tranh cho thống nhất đất nước.

Nếu muốn biết chế độ nào tốt, xấu, ông thử mở cửa giới tuyến cho tự do lựa chọn xem. Nếu miền Bắc xấu thật thì người ta sẽ theo vào miền Nam với các ông hết”.

Ngô Đình Nhu bảo: "Nội 1 triệu người di cư cũng đã đủ chết rồi. Lấy gì nuôi. Nếu thế thì mất ngay với các anh thôi. Các anh nói giỏi. Tôi thừa nhận chúng tôi không có được những cán bộ như thế."

Ông Mười Hương vặn lại: "Nếu chỉ là nghe tuyên truyền thôi, tại sao chúng tôi là trí thức, có học lại vẫn tin theo miền Bắc, Cụ Hồ? Vậy nhất định phải có gì đó chứ!"

Ông Nhu lấy chuyện Nhân văn giai phẩm và cải cách ruộng đất để phản công, cho rằng không có dân chủ. Lúc đó, dù đã ở tù lâu, không được cập nhật thông tin nhưng bằng sự suy xét của mình, ông Mười Hương vẫn không nao núng. Ông trả lời:

“Gia đình tôi là địa chủ nhưng tôi không chấp nhận gia đình tôi không làm ruộng mà có hàng chục mẫu trong khi nông dân không có ruộng đất. Tôi tán thành cải cách ruộng đất nhưng không muốn cảnh đấu tố sai. Người ta làm ruộng phải có ruộng đất. Nhưng tôi phản đối cách làm”.

Sau cuộc gặp, anh em Diệm-Nhu trao đổi với nhau và nhận xét: ông Hai đó (Mười Hương) là Cộng sản ngoan cố nhưng nói nhiều điều phải suy nghĩ”.