Cuộc đời và sự nghiệp của Cao Bá Quát
Cao Bá Quát (1809–1855) là một thiên tài văn học và nhà lãnh đạo khởi nghĩa nổi tiếng chống lại nhà Nguyễn trong thế kỷ XIX
Cuộc đời nhiều thăng trầm
Thân thế: Ông sinh tại xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, Hà Nội. Thuở nhỏ, ông rất nghèo nhưng cực kỳ thông minh, nổi tiếng với giai thoại "văn hay chữ tốt" và được đời tôn là "Thánh Quát".
Đường thi cử và làm quan: Ông đỗ Cử nhân năm 1831, từng làm quan hành tẩu bộ Lễ và Giáo thụ phủ Quốc Oai.
Bi kịch trường thi (1841): Làm khảo quan trong kỳ thi ở Thừa Thiên, ông vì thương các sĩ tử học giỏi mà ngầm chữa bài cho họ. Việc bị phát hiện khiến ông bị bắt giam, sau đó được tha chết và đi đoạn tuyệt đày đi Indonesia (năm 1843–1844).
Khởi nghĩa Mỹ Lương (1854–1855): Bất mãn với chế độ phong kiến bất công, ông tham gia và làm thủ lĩnh cuộc khởi nghĩa Mỹ Lương (Giặc Châu Chấu) nhằm lật đổ nhà Nguyễn. Ông tử trận tại Yên Sơn vào đầu năm 1855.
Sự nghiệp sáng tác
Phong cách: Thơ văn Cao Bá Quát mang tinh thần phóng khoáng, kiêu bạc, phản kháng mạnh mẽ thực tại phong kiến trì trệ và đề cao cá nhân.
Di sản: Dù bị nhà Nguyễn ra lệnh đốt phá tác phẩm, các thế hệ sau vẫn sưu tầm và giữ lại hơn 1.350 bài thơ cùng 21 bài văn xuôi bằng chữ Hán và chữ Nôm
