Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Phùng Chí Kiên

Đồng chí Phùng Chí Kiên (1901 – 1941), tên khai sinh là Nguyễn Vĩ, là một nhà lãnh đạo quân sự, chính trị gia lỗi lạc và là vị tướng đầu tiên được truy phong của Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông là người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, một cán bộ tiền bối cốt cán sở hữu tài năng song toàn cả về chính trị lẫn quân sự trong giai đoạn đầu hình thành lực lượng vũ trang cách mạng.
1. Thân thế và cuộc đời thiếu niên
Ngày sinh: 18/05/1901 tại làng Mỹ Quan Thượng, tổng Vạn Phần (nay thuộc xã Diễn Yên, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An).
Xuất thân: Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo nhưng giàu truyền thống hiếu học và tinh thần yêu nước.
Sau khi đỗ sơ học, do hoàn cảnh gia đình khó khăn, ông phải nghỉ học sớm để làm ruộng giúp đỡ cha mẹ. Sống trong bối cảnh đất nước bị áp bức, ông sớm hun đúc ý chí đấu tranh cứu nước, cứu dân.
2. Quá trình hoạt động cách mạng và sự nghiệp
Hơn 15 năm dấn thân cho sự nghiệp giải phóng dân tộc của đồng chí Phùng Chí Kiên được đánh dấu bằng các cột mốc lớn:
Giai đoạn 1925 – 1927 (Bắt đầu con đường cách mạng): Năm 1925, ông gia nhập [Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên](wikipedia.org ni%C3%AAn "Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên") và được cử sang Quảng Châu (Trung Quốc) tham gia lớp huấn luyện chính trị do Nguyễn Ái Quốc tổ chức. Đến năm 1926, ông vào học tại Trường Quân sự Hoàng Phố và tham gia cuộc khởi nghĩa Quảng Châu vào tháng 12/1927. [1]
Giai đoạn 1930 – 1935 (Đào tạo tại Liên Xô và tham gia Trung ương Đảng): Năm 1930, ông gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam. Từ năm 1933 đến 1934, ông được cử đi học tại Trường Đại học Phương Đông ở Mê-hic-cô (Moscow, Liên Xô). Năm 1935, tại Đại hội lần thứ I của Đảng họp ở Ma Cao (Trung Quốc), ông được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng và được cử vào Ủy viên Thường vụ Ban Chấp hành Trung ương Đảng, phụ trách công tác quân sự.
Giai đoạn 1941 (Trở về nước và lãnh đạo vũ trang): Đầu năm 1941, đồng chí Phùng Chí Kiên theo lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc về nước trực tiếp xây dựng căn cứ địa cách mạng tại Pác Bó (Cao Bằng). Tại Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 8 (tháng 5/1941), ông tiếp tục được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương và được phân công phụ trách Bộ quân sự Đảng, trực tiếp chỉ huy Cứu quốc quân tại căn cứ Bắc Sơn - Võ Nhai.
3. Sự hy sinh anh dũng
Vào tháng 8/1941, thực dân Pháp tiến hành càn quét lớn vào căn cứ cách mạng vùng Việt Bắc. Đồng chí Phùng Chí Kiên đã trực tiếp chỉ huy một cánh quân của Đội Cứu quốc quân rút lui để bảo toàn lực lượng.
Ngày 21/08/1941, trên đường di chuyển qua địa phận châu Ngân Sơn (tỉnh Bắc Kạn), cánh quân của ông bị địch phục kích. Dù bị thương nặng, ông vẫn kiên cường bắn trả địch để đồng đội kịp thời phá vòng vây.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Ngày 22/08/1941, do kiệt sức và chênh lệch lực lượng, ông bị địch bắt và chặt đầu nhằm uy hiếp tinh thần cách mạng của nhân dân. Sự hy sinh ở tuổi 40 của ông là một tổn thất vô cùng lớn lao cho Đảng và phong trào cách mạng lúc bấy giờ.
4. Tôn vinh và Ghi nhận lịch sử
Truy phong quân hàm: Để ghi nhận công lao to lớn, ngày 23/09/1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 89/SL truy phong quân hàm Tướng cho đồng chí Phùng Chí Kiên. Ông trở thành vị tướng đầu tiên của Nhà nước và Quân đội ta được ghi nhận chính thức bằng Sắc lệnh.
Di sản: Tên của ông hiện được đặt cho nhiều đường phố, trường học và địa danh trên khắp cả nước nhằm tưởng nhớ một người chiến sĩ cộng sản kiên trung, mẫu mực, "văn võ song toàn



