Cuộc đời và sự nghiệp của Thiếu tướng tình báo Đặng Trần Đức – Ba Quốc Kỳ 21

12. Tầm nhìn chiến lược trong giai đoạn cuối thập niên 1980

Một khía cạnh khác trong sự nghiệp của Ba Quốc là khả năng nhìn nhận tình hình quốc tế. Cuối thập niên 1980, Liên Xô và nhiều nước Đông Âu trải qua những biến động chính trị sâu sắc. Các biến động này làm thay đổi cục diện quốc tế, đặt ra những câu hỏi lớn đối với chính sách đối ngoại, quốc phòng và an ninh của nhiều quốc gia.

Theo hồi ức được VnExpress trích dẫn, Ba Quốc cho rằng lực lượng tình báo không thể chỉ ngồi trong nước để suy đoán tình hình. Ông đề xuất phải cử người ra nước ngoài, trước hết đến các quốc gia Đông Âu đang trải qua biến động, để trực tiếp thu thập thông tin và đánh giá những gì đang diễn ra.

Đề xuất này thể hiện một quan điểm quan trọng về công tác tình báo chiến lược: nhận định về tình hình quốc tế cần dựa trên thông tin thực tế, được thu thập và kiểm chứng, chứ không chỉ dựa vào giả định hoặc những báo cáo gián tiếp.

Trong thời kỳ biến động, những dấu hiệu chính trị có thể được diễn giải theo nhiều cách khác nhau. Nếu một quốc gia chỉ dựa vào nguồn tin không đầy đủ, họ có thể đánh giá sai tốc độ thay đổi, mức độ ổn định của các thể chế hoặc phản ứng của xã hội. Việc trực tiếp thu thập thông tin giúp bổ sung dữ liệu để xây dựng nhận định sát thực tế hơn.

Tuy nhiên, cần tránh diễn giải đề xuất này như thể chỉ một cá nhân quyết định toàn bộ sự chuyển hướng của hoạt động tình báo quốc phòng. Những thay đổi trong tổ chức và phương thức hoạt động thường liên quan đến nhiều cấp lãnh đạo, cán bộ và hoàn cảnh lịch sử. Điều có thể nói dựa trên hồi ức là Ba Quốc đã nêu ra một quan điểm về sự cần thiết phải mở rộng việc thu thập thông tin quốc tế trong bối cảnh thế giới thay đổi nhanh chóng.

Qua câu chuyện này, có thể thấy kinh nghiệm tình báo của ông không chỉ được sử dụng để xử lý các tình huống trước mắt. Ông còn quan tâm đến việc làm sao để cơ quan tình báo có thể đánh giá những biến động lớn và hỗ trợ quá trình hoạch định chính sách.