cuộc đời và sự nghiệp lịch sử của Ngô Quyền
Ngô Quyền là một trong những vị anh hùng dân tộc tiêu biểu của lịch sử Việt Nam. Ông sinh năm 898 tại Đường Lâm (nay thuộc Hà Nội). Sinh ra trong thời kỳ đất nước còn chịu nhiều biến động, Ngô Quyền sớm thể hiện tài năng và ý chí lớn. Ông là người có lòng yêu nước, có tài cầm quân và luôn mong muốn giành lại nền độc lập cho dân tộc.
Khi trưởng thành, Ngô Quyền trở thành một vị tướng tài dưới thời Dương Đình Nghệ. Năm 931, ông cùng Dương Đình Nghệ đánh đuổi quân Nam Hán, giành lại quyền tự chủ cho đất nước. Sau đó, Ngô Quyền được giao trấn giữ vùng Ái Châu và tiếp tục xây dựng lực lượng.
Năm 937, Dương Đình Nghệ bị Kiều Công Tiễn sát hại. Kiều Công Tiễn cầu cứu quân Nam Hán để chống lại Ngô Quyền. Biết tin quân Nam Hán chuẩn bị xâm lược nước ta, Ngô Quyền nhanh chóng kéo quân ra Bắc, tiêu diệt Kiều Công Tiễn và chuẩn bị chống quân xâm lược.
Năm 938, Ngô Quyền đã tạo nên chiến thắng vang dội trên sông Bạch Đằng. Ông cho quân đóng những cọc gỗ lớn, đầu bịt sắt, bí mật cắm xuống lòng sông. Khi quân Nam Hán tiến vào lúc thủy triều lên, quân ta giả vờ rút lui để dụ địch tiến sâu. Khi thủy triều rút xuống, bãi cọc nhô lên, khiến thuyền địch mắc lại. Ngô Quyền lập tức cho quân tấn công mạnh mẽ. Quân Nam Hán đại bại, tướng Lưu Hoằng Tháo tử trận.
Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 là một dấu mốc đặc biệt quan trọng trong lịch sử Việt Nam. Chiến thắng này đập tan âm mưu xâm lược của quân Nam Hán và tạo điều kiện chấm dứt thời kỳ Bắc thuộc kéo dài nhiều thế kỷ, mở ra thời kỳ độc lập, tự chủ lâu dài của dân tộc.
Sau chiến thắng, năm 939, Ngô Quyền lên ngôi vua, đóng đô ở Cổ Loa. Ông bắt đầu xây dựng chính quyền độc lập, từng bước củng cố đất nước và khẳng định chủ quyền dân tộc.
Ngô Quyền qua đời năm 944, hưởng thọ 46 tuổi. Dù thời gian trị vì không dài, ông đã để lại một sự nghiệp có ý nghĩa rất lớn. Từ một vị tướng tài ba, Ngô Quyền trở thành người mở đầu thời kỳ độc lập tự chủ lâu dài của Việt Nam. Đặc biệt, chiến thắng Bạch Đằng đã trở thành biểu tượng cho trí tuệ, lòng yêu nước và ý chí chống ngoại xâm của dân tộc.
Cuộc đời và sự nghiệp của Ngô Quyền vì thế luôn được nhắc đến như một huyền thoại trong lịch sử Việt Nam. Ông là tấm gương về lòng yêu nước, sự quyết đoán và tài năng quân sự, được các thế hệ người Việt Nam ghi nhớ và tôn kính.
