Cuộc đời và trí tuệ của Tiền Ngô Vương Ngô Quyền

Vào những năm cuối thế kỷ IX, tại vùng đất Đường Lâm (Sơn Tây, Hà Nội ngày nay), một đứa trẻ khôi ngô tuấn tú ra đời trong gia đình hào trưởng Ngô Mân. Khi mới sinh, cậu bé Ngô Quyền đã có diện mạo khác thường, lưng có ba nốt ruồi đen, thầy tướng số bảo rằng: "Người này sau tất có thể làm chủ một phương".

Lớn lên trong cảnh nước nhà đang chịu sự đô hộ của nhà Hậu Lương (phương Bắc), Ngô Quyền sớm rèn luyện cung kiếm và đọc binh pháp. Ông gia nhập đội ngũ của Dương Đình Nghệ, một hào trưởng có thế lực ở Thanh Hóa. Với tài năng kiệt xuất, ông không chỉ trở thành vị tướng tin cẩn nhất mà còn được Dương Đình Nghệ gả con gái và giao cho cai quản vùng đất Ái Châu (Thanh Hóa).

Năm 937, bi kịch ập đến. Kiều Công Tiễn, một thuộc hạ của Dương Đình Nghệ, vì ham muốn quyền lực đã ra tay sát hại chủ tướng để cướp ngôi. Hành động phản phúc này khiến nhân dân căm phẫn. Ngô Quyền từ Ái Châu lập tức chiêu mộ anh hào, kéo quân ra Bắc để diệt trừ phản tặc.

Hoảng sợ trước sức mạnh của Ngô Quyền, Kiều Công Tiễn đã thực hiện một hành động "cõng rắn cắn gà nhà": sai sứ sang cầu cứu nhà Nam Hán. Vua Nam Hán là Lưu Cung chớp lấy thời cơ, sai con trai là Lưu Hoằng Tháo dẫn đại quân theo đường thủy tiến vào nước ta

Đứng trước nguy cơ thù trong giặc ngoài, Ngô Quyền họp các tướng sĩ tại thành Đại La. Ông phân tích: "Hoằng Tháo là đứa trẻ khờ dại, đem quân từ xa đến, mệt mỏi, lại nghe tin Công Tiễn đã chết, không có người làm nội ứng, đã mất vía trước rồi. Quân ta sức còn mạnh, địch với quân mỏi mệt, tất phá được!".

Tuy nhiên, ông không chủ quan. Biết quân Nam Hán có thuyền to, khí thế mạnh, ông đã tận dụng quy luật tự nhiên của dòng sông Bạch Đằng – nơi có chế độ thủy triều lên xuống rất mạnh.

Dưới sự chỉ đạo của Ngô Quyền, hàng vạn quân sĩ và nhân dân địa phương đã ngày đêm vào rừng đẽo gỗ, bịt sắt nhọn và đóng xuống lòng sông ở những cửa ngõ hiểm yếu. Toàn bộ trận địa cọc được tính toán sao cho khi triều dâng, cọc sẽ hoàn toàn nằm dưới mặt nước, tạo thành một cái bẫy khổng lồ.

Vào một ngày cuối năm 938, đoàn chiến thuyền của Lưu Hoằng Tháo nghênh ngang tiến vào cửa biển. Ngô Quyền sai những chiếc thuyền nhỏ ra khiêu chiến, vừa đánh vừa rút sâu vào trong sông. Hoằng Tháo trúng kế, thúc quân đuổi theo vượt qua vùng cắm cọc.

Khi thủy triều bắt đầu rút mạnh, Ngô Quyền hạ lệnh tổng tấn công. Quân ta từ các phía vùng lên, tiếng trống trận vang trời. Quân Nam Hán hoảng loạn quay thuyền chạy ra biển. Nhưng lúc này, những đầu cọc nhọn hoắt đã nhô lên như những mũi mác khổng lồ.

Chiến thuyền nhà Nam Hán va vào cọc, vỡ tan tành và lật úp giữa dòng nước xiết. Lưu Hoằng Tháo tử trận cùng quá nửa quân sĩ. Vua Nam Hán đang đóng quân ở biên giới, nghe tin con trai chết thảm, chỉ biết khóc ròng mà rút quân về, không bao giờ dám bén mảng sang phương Nam nữa.

Năm 939, Ngô Quyền chính thức xưng vương, đóng đô ở Cổ Loa, thiết lập triều đình theo nghi lễ độc lập. Chiến thắng Bạch Đằng không chỉ là một chiến công quân sự đơn thuần, mà là cột mốc vĩnh viễn chấm dứt 1.000 năm Bắc thuộc. Từ đây, dân tộc Việt Nam chính thức bước vào kỷ nguyên độc lập, tự chủ lâu dài.