Cuộc gặp của hai vị lão thành cách mạng: Lê Đức Anh và Phạm Văn Xô
Những ngày gần đây, khi biết tin đồng chí Hai Xô mắc bệnh hiểm nghèo, đang điều trị tại bệnh viện, đồng chí Đại tướng Lê Đức Anh, nguyên Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam, với tư cách vừa là cấp dưới, vừa là đồng chí đồng đội cùng chiến hào của đồng chí Phạm Văn Xô trong những năm đánh Mỹ, đã đến thăm người đồng chí, cấp trên của mình. Xin ghi lại và thông tin với bạn đọc cuộc gặp rất xúc động giữa hai vị tướng, hai vị lão thành cách mạng này.
LTS:Đồng chí Phạm Văn Xô (tức Hai Xô), nguyên ủy viên Xứ ủy Nam Bộ, ủy viên Trung ương Cục miền Nam trong chiến tranh chống Mỹ; người vừa được Đảng và Nhà nước ta trao tặng Huân chương Sao Vàng trong dịp kỷ niệm 75 năm ngày thành lập Đảng. Những ngày gần đây, khi biết tin đồng chí Hai Xô mắc bệnh hiểm nghèo, đang điều trị tại bệnh viện, đồng chí Đại tướng Lê Đức Anh, nguyên Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam, với tư cách vừa là cấp dưới, vừa là đồng chí đồng đội cùng chiến hào của đồng chí Phạm Văn Xô trong những năm đánh Mỹ, đã đến thăm người đồng chí, cấp trên của mình.Là người được chứng kiến, xin ghi lại và thông tin với bạn đọc cuộc gặp rất xúc động giữa hai vị tướng, hai lão thành cách mạng Phạm Văn Xô và Lê Đức Anh sáng thứ hai, ngày 27-6-2005 tại phòng số 536 bệnh viện Thống Nhất, thành phố Hồ Chí Minh.Đồng chí Lê Đức Anh (LĐA):Hôm nay tôi đến đây thăm anh. Anh đỡ chưa, ăn, ngủ thế nào ?
Đồng chí Hai Xô (HX): Cảm ơn anh ! Tôi ăn thì kém, còn ngủ tàm tạm.LĐA:Hiện bệnh tình của anh ra sao ?
HX: Tôi nhiều bệnh lắm. Nặng nhất là ung thư đại tràng. Bác sĩ bảo mổ. Tôi bảo tôi già quá rồi, mổ làm gì nữa, thôi thì sống chung với nó vậy... (Cả hai cùng cười).LĐA:Tôi cũng bị hai lần xuất huyết não, cũng chết đi sống lại rồi. Hôm nay đến thăm anh nhưng không biết hai chúng ta còn được gặp nhau nữa không.
HX: Lâu quá mới gặp nhau, có nhiều chuyện muốn nói, nhưng sức khỏe không cho phép, chỉ nói vài chuyện không thể quên được. Chẳng hạn, năm 1957, tôi và anh Hai Đáng (Phan Văn Đáng) ra Bắc, có được gặp Bác Hồ trước khi trở về Nam. Bác dặn, miền Nam ở xa, giờ Xứ ủy chịu trách nhiệm với Trung ương. Kiên quyết không để Mỹ Diệm nó tiêu diệt cách mạng miền Nam. Về nói với Xứ ủy Nam Bộ như vậy. Phải có tinh thần trách nhiệm. Cách mạng phải sáng tạo. Bác nói “Hai anh về nói với Xứ ủy ý kiến của tôi như vậy”. Hai chúng tôi đi từ tháng 5, đến tháng 9 mới về tới Nam Vang. Hồi đó Nam Vang và Nam Bộ thông thương nên thường đi lối đó. Tôi về nói với Xứ ủy. Anh Lê Duẩn bảo ý kiến đó của Bác đúng ! Mặc dù Xứ ủy đã có bản “Đề cương cách mạng miền Nam”, nhưng phải có ý kiến đó của Bác thì Nam Bộ mới dám đánh vũ trang và từ đó mới làm cơ sở để Trung ương ra Nghị quyết 15. Có Nghị quyết 15 rồi thì mới tiến tới đồng khởi chứ.LĐA:Trước đây chỉ được nghe người này người kia nói lại. Bây giờ mới được nghe anh nói trực tiếp.
HX: Lúc bấy giờ nguy thật. Nếu cứ kéo dài một, hai năm nữa thì mình không khác gì Nam-Bắc Triều Tiên. Ta đã tổng kết cách mạng ở Nam Bộ, có hai thời kỳ - thời kỳ trước đó là Xứ ủy Nam Bộ; thời kỳ thứ hai là có Trung ương Cục miền Nam, là đại diện của Trung ương Đảng trực tiếp lãnh đạo cách mạng miền NamLĐA:Anh nói đúng !
HX: Trước thềm Đại hội Đảng IX, tôi có ra Trung ương. Dịp đó tôi có đến thăm anh Đỗ Mười. Phát biểu lúc đó cũng như bây giờ, tôi chỉ có một ý kiến và mong muốn duy nhất là Đảng ta, đất nước ta đang ổn định tốt, làm sao giữ được ổn định. Tôi tin rằng Đại hội X sẽ tốt.LĐA:Tới thăm anh, tôi mong anh giữ gìn và bồi bổ sức khỏe cho tốt, sống lâu. Hy vọng chúng ta còn có dịp gặp và nói chuyện nhiều với nhau. Giờ anh nằm nghỉ, chào anh tôi về !
HX: Tôi cũng mong được như vậy. Anh về cũng giữ gìn đấy nhé !(Hai đồng chí nắm chặt tay nhau, hai mái đầu bạc trắng chụm vào nhau rung rung, gương mặt của hai vị lão thành rưng rưng xúc động lưu luyến chào tạm biệt nhau giữa buổi sáng mùa Hạ của năm Ất Dậu).
Đồng chí Hai Xô (HX): Cảm ơn anh ! Tôi ăn thì kém, còn ngủ tàm tạm.LĐA:Hiện bệnh tình của anh ra sao ?
HX: Tôi nhiều bệnh lắm. Nặng nhất là ung thư đại tràng. Bác sĩ bảo mổ. Tôi bảo tôi già quá rồi, mổ làm gì nữa, thôi thì sống chung với nó vậy... (Cả hai cùng cười).LĐA:Tôi cũng bị hai lần xuất huyết não, cũng chết đi sống lại rồi. Hôm nay đến thăm anh nhưng không biết hai chúng ta còn được gặp nhau nữa không.
HX: Lâu quá mới gặp nhau, có nhiều chuyện muốn nói, nhưng sức khỏe không cho phép, chỉ nói vài chuyện không thể quên được. Chẳng hạn, năm 1957, tôi và anh Hai Đáng (Phan Văn Đáng) ra Bắc, có được gặp Bác Hồ trước khi trở về Nam. Bác dặn, miền Nam ở xa, giờ Xứ ủy chịu trách nhiệm với Trung ương. Kiên quyết không để Mỹ Diệm nó tiêu diệt cách mạng miền Nam. Về nói với Xứ ủy Nam Bộ như vậy. Phải có tinh thần trách nhiệm. Cách mạng phải sáng tạo. Bác nói “Hai anh về nói với Xứ ủy ý kiến của tôi như vậy”. Hai chúng tôi đi từ tháng 5, đến tháng 9 mới về tới Nam Vang. Hồi đó Nam Vang và Nam Bộ thông thương nên thường đi lối đó. Tôi về nói với Xứ ủy. Anh Lê Duẩn bảo ý kiến đó của Bác đúng ! Mặc dù Xứ ủy đã có bản “Đề cương cách mạng miền Nam”, nhưng phải có ý kiến đó của Bác thì Nam Bộ mới dám đánh vũ trang và từ đó mới làm cơ sở để Trung ương ra Nghị quyết 15. Có Nghị quyết 15 rồi thì mới tiến tới đồng khởi chứ.LĐA:Trước đây chỉ được nghe người này người kia nói lại. Bây giờ mới được nghe anh nói trực tiếp.
HX: Lúc bấy giờ nguy thật. Nếu cứ kéo dài một, hai năm nữa thì mình không khác gì Nam-Bắc Triều Tiên. Ta đã tổng kết cách mạng ở Nam Bộ, có hai thời kỳ - thời kỳ trước đó là Xứ ủy Nam Bộ; thời kỳ thứ hai là có Trung ương Cục miền Nam, là đại diện của Trung ương Đảng trực tiếp lãnh đạo cách mạng miền NamLĐA:Anh nói đúng !
HX: Trước thềm Đại hội Đảng IX, tôi có ra Trung ương. Dịp đó tôi có đến thăm anh Đỗ Mười. Phát biểu lúc đó cũng như bây giờ, tôi chỉ có một ý kiến và mong muốn duy nhất là Đảng ta, đất nước ta đang ổn định tốt, làm sao giữ được ổn định. Tôi tin rằng Đại hội X sẽ tốt.LĐA:Tới thăm anh, tôi mong anh giữ gìn và bồi bổ sức khỏe cho tốt, sống lâu. Hy vọng chúng ta còn có dịp gặp và nói chuyện nhiều với nhau. Giờ anh nằm nghỉ, chào anh tôi về !
HX: Tôi cũng mong được như vậy. Anh về cũng giữ gìn đấy nhé !(Hai đồng chí nắm chặt tay nhau, hai mái đầu bạc trắng chụm vào nhau rung rung, gương mặt của hai vị lão thành rưng rưng xúc động lưu luyến chào tạm biệt nhau giữa buổi sáng mùa Hạ của năm Ất Dậu).
