Cuộc gặp gỡ bất ngờ với "Người con gái Việt Nam" Trần Thị Lý

Bệnh viện Quân y tại Hà Nội, cuối năm 1958 - đầu thời kỳ chống Mỹ. Chị Trần Thị Lý, một nữ du kích Quảng Nam, bị chính quyền Sài Gòn bắt giữ và tra tấn bằng những thủ đoạn dã man nhất (điện giật, dội nước xà phòng, cưa chân...). Chị kiên cường không khai báo và may mắn được lực lượng ta giải thoát, đưa ra miền Bắc chữa trị trong tình trạng thân thể chịu hàng trăm vết thương, nhiều lúc ngừng thở. Tố Hữu đến thăm chị tại bệnh viện. Khi bước vào phòng, ông không khỏi bàng hoàng trước thân hình nhỏ bé, chằng chịt vết sẹo của người phụ nữ miền Nam. Nhưng khi chị mở mắt, ánh nhìn vẫn ngời sáng niềm tin. Chị nắm lấy tay nhà thơ, mào đầu bằng lời hỏi thăm sức khỏe Bác Hồ và tình hình miền Bắc trước khi nói về bản thân. Xúc động đến nghẹn ngào trước ý chí sắt đá của chị Lý, Tố Hữu trở về nhà và viết trọn vẹn bài thơ kiệt tác

"Người con gái Việt Nam" ngay trong đêm:

​"Em là ai? Cô gái hay nàng tiên?

Nhân loại lay động, ngẩng đầu nhìn...

Tỉnh dậy em ơi, chớp mắt nhìn đời

Bác Hồ đã đến thăm em rồi!"