Cuộc gặp gỡ với nhà thơ Osip Mandelstam
Lòng ngưỡng mộ và những lời nhận xét tiên tri của nhà thơ nổi tiếng người Nga Osip Mandelstam về phong thái văn hóa, cốt cách vĩ nhân của Nguyễn Ái Quốc năm 1923.
Cuối năm 1923, khi Nguyễn Ái Quốc vừa đến Moscow và đang ở tại khách sạn Lux, Người đã có một cuộc gặp gỡ đặc biệt với Osip Mandelstam — một trong những nhà thơ kiệt xuất nhất của văn học Nga thế kỷ XX, lúc đó đang là phóng viên của tờ tạp chí Ngọn lửa nhỏ (Ogonek). Nhà thơ Nga muốn phỏng vấn chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi đến từ xứ sở Đông Dương xa xôi để viết một bài phóng sự.
Bước vào căn phòng của Nguyễn Ái Quốc, Osip Mandelstam vô cùng bất ngờ trước một không gian tối giản, chỉ có một vài cuốn sách và một vài tờ báo xếp ngay ngắn. Tiếp vị khách Nga, Nguyễn Ái Quốc toát lên một vẻ thanh cao, lịch lãm với đôi mắt sáng ngời và giọng nói tiếng Pháp vô cùng tao nhã. Người không nói nhiều về bản thân mà say sưa nói về nỗi khổ đau của đồng bào mình, về nền văn hóa lâu đời của Việt Nam đang bị thực dân Pháp chà đạp.
Sau cuộc trò chuyện ấy, nhà thơ Mandelstam đã viết một bài báo chấn động với những lời nhận xét mang tính tiên tri: "Từ Nguyễn Ái Quốc tỏa ra một thứ văn hóa, không phải văn hóa Âu châu, mà có lẽ là một nền văn hóa của tương lai... Qua cử chỉ cao thượng, qua giọng nói trầm ấm của Nguyễn Ái Quốc, tôi như nhìn thấy hình bóng của một ngày mai, khi các dân tộc bị áp bức đứng lên làm chủ vận mệnh của mình. Ở con người mảnh khảnh này, ẩn chứa một ý chí thép và một cốt cách vĩ nhân hiếm thấy". Lời cảm nhận của một trí thức lớn phương Tây cho thấy ngay từ những năm 30 tuổi, Bác đã chinh phục bạn bè quốc tế bằng chiều sâu văn hóa và nhân cách cao đẹp của mình.
