CUỘC GẶP GỠ XÚC ĐỘNG CỦA NHỮNG NGƯỜI BƯỚC RA TỪ ĐỊA NGỤC TRẦN GIAN
Sau hơn nửa thế kỷ, những người thanh niên anh dũng ngày xưa tại "địa ngục trần gian
Côn Đảo" dù nay đôi tay không còn linh hoạt như trước, bước chân cũng chậm đi nhiều,
nhưng tinh thần bất khuất tuổi đôi mươi vẫn vẹn nguyên…
Sáng 18.4, trong buổi họp mặt truyền thống do Ban liên lạc cựu tù chính trị Trại 1 - 6B Côn
Đảo tại TP.HCM tổ chức nhân kỷ niệm 51 năm ngày thống nhất đất nước và giải phóng Côn
Đảo; 55 năm Đảng bộ Lưu Chí Hiếu - Côn Đảo và 45 năm thành lập Ban liên lạc cựu tù chính
trị Côn Đảo (Trại 1 - 6B Côn Đảo), họ gặp nhau, cười nói rôm rả, những cái ôm thắm tình đồng
đội và thanh xuân bất khuất vì thế không cần gợi nhắc cũng ùa về như một mạch chảy xuyên
thấu thời gian.
Cựu tù chính trị Côn Đảo: Cơm tù với cá khô mục, chân bị còng suốt 24/24… làm sao
quên được!
Hơn nửa thế kỷ trôi qua, đến nay, những người cựu tù chính trị Trại 1 - 6B Côn Đảo vẫn luôn
gắn bó với nhau, không chỉ để hoài niệm, tưởng nhớ quá khứ hào hùng mà còn để cùng nhau
làm những điều có ý nghĩa, góp phần nhỏ bé của mình tiếp tục phục vụ nhân dân, đất nước và
tiếp lửa cho thế hệ trẻ hôm nay.
Những cái ôm thắm tình đồng đội ngày gặp lại
Nói về quá trình thành lập Ban liên lạc, ông Võ Ái Dân, thành viên của Ban liên lạc, người có
gần 11 năm ở "địa ngục trần gian Côn Đảo", ngược dòng ký ức kể: "Trại 1 (Trại tù câu lưu Côn
Đảo) có 2 thời kỳ. Đầu tiên là Trại 1 chống ly khai của hơn 2.000 chiến sĩ cách mạng bảo vệ khí
tiết cách mạng, địch khủng bố dã man và đã hy sinh 400 người. Tiếp đến là trại chống chào
cờ".
Cũng theo ông Dân, sau khi chế độ Ngô Đình Diệm đổ, anh em Trại 1 và 2 trước đây đã vùng
lên, cùng với các lực lượng chống địch. Tháng 6.1964, Trại 1 nổ ra cuộc tuyệt thực 22 ngày, hy
sinh 5 người, sau đó bị địch đày xuống chuồng cọp hơn 5 năm. Đến ngày 25.12.1969, địch
chuyển tất cả về lại Trại 1 để giam phụ nữ tại chuồng cọp. Hai năm ở Trại 1, tổ chức được củng
cố, lực lượng được bổ sung, giành được quyền dân sinh, dân chủ và đã nổ ra tuyệt thực 14
ngày thắng lợi.
Tại buổi gặp mặt, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trung tướng Châu Văn Mẫn (Phó
ban Liên lạc) cùng các đồng đội năm xưa xúc động ôn lại ký ức một thời thanh xuân anh dũng
Ông Dân kể, trước uy thế của Trại 1 ngày càng cao, địch chủ trương chuyển trại 1 chống chào
cờ về nơi xa thị trấn Côn Đảo. Ngày 15.12.1971, địch chuyển tất cả về giam giữ chung tại Trại
6 khu B nên gọi là Trại 1 - 6B. Nhờ có sự lãnh đạo của Đảng bộ Lưu Chí Hiếu (thành lập ngày
3.2.1972), phong trào đấu tranh ngày càng mạnh, đạt nhiều thắng lợi to lớn về dân sinh, dân
chủ, đã biến nơi đây thành một lõm "giải phóng" trước mắt quân thù trong "địa ngục trần gian
Côn Đảo". Cũng chính lực lượng của Trại 1 - 6B là nòng cốt cùng với các trại khác giải phóng
Côn Đảo 3 ngày trước khi lực lượng hải quân cách mạng ra đến.
Sau ngày thống nhất đất nước, các cựu tù ở Trại 1 - 6B trở về với cuộc sống đời thường. Với
mối thâm tình chiến đấu nhiều năm trên Côn Đảo, nhiều anh em tha thiết tiếp tục gắn bó để
tương trợ, phát huy truyền thống cách mạng dù ở khắp các tỉnh thành trên cả nước. Chính vì
thế, Ban liên lạc cựu tù chính trị Trại 1 - 6B Côn Đảo đã được thành lập.
Các cựu tù chính trị Côn Đảo gặp lại nhau
Trong lúc trò chuyện cùng ông Nguyễn Trường Cổn (cựu tù chính trị Côn Đảo; nay ngụ tại
Q.Gò Vấp (cũ), TP.HCM), tôi hỏi: "Ký ức nào cũng khó quên, nhưng đâu là điều khiến chú nhớ
nhất?". Ông Cổn nói người trong cuộc thì không bao giờ quên được chốn địa ngục trần gian ấy
và khẳng định: "Chuồng cọp là điều kinh hoàng và khó quên nhất. Vì làm sao quên được, suốt
4 năm trời, chân phải sống cùng cái còng, chịu đủ mọi hình thức khổ ải ở chốn lao tù".
Dù ở Quy Nhơn (Bình Định cũ), ông Huỳnh Hùng Đước (cựu tù chính trị Côn Đảo) vẫn lặn lội
vào TP.HCM để gặp lại những đồng đội cũ. Tại buổi gặp mặt, ông Đước xúc động nói: "Gặp lại
nhau, gợi tôi nhớ về một thời trai trẻ, về những ký ức gian khổ không bao giờ quên trong chốn
lao tù. Nói thật, giờ đến trong mơ những ký ức ấy vẫn hiện về".
Rồi ông Đước kể: "Tôi nhớ mãi những bữa cơm tù. Mâm cơm tập thể cho khoảng 10 người ăn
mà chỉ có cá khô mục. Thời đó trai trẻ mười tám đôi mươi, ăn như vậy sao mà có sức khỏe cho
được".
Con gái thay cha đi gặp lại đồng đội xưa
Thời gian có trôi qua bao lâu chăng nữa, gặp lại nhau, các cựu tù dù nhiều người tuổi đã trên
dưới 90 đều khẳng định: "Nguyện cố gắng hết sức mình trong khoảng thời gian ít ỏi còn lại
cống hiến cho việc chung của đất nước, dù rất khiêm tốn, nhỏ bé". Chính tinh thần bất khuất,
trường tồn bất chấp thời gian ấy đã truyền rất nhiều động lực cho thế hệ trẻ hôm nay.
Khi nghe ông Đước chia sẻ, ở dưới sân khấu chị Huỳnh Thị Ý Nhi cũng xúc động theo. Chị Nhi
là con gái của ông Đước, vì sức khỏe ba không tốt nên chị cùng cậu con trai học lớp 5 đi theo
để tiện chăm sóc.
Ông Huỳnh Hùng Đước và cháu ngoại
ẢNH: NỮ VƯƠNG
Đây đã là lần thứ 2 chị Nhi được theo ba gặp lại những đồng đội cũ một thời cùng vào sinh ra
tử ở chốn lao tù. Lần nào chị cũng rất xúc động và tự hào về những gì mà ba và các đồng đội
đã cống hiến cho Tổ quốc.
"Ba mình là cựu tù chính trị và mẹ cũng vậy. Từ nhỏ, những câu chuyện về chốn địa ngục trần
gian Côn Đảo mình đã được nghe ba mẹ kể rất nhiều. Những năm tháng tuổi thơ của mình,
mỗi đêm mẹ đều gặp ác mộng về những đòn tra tấn dã man như dùng búa đóng xuống đầu mà
mẹ từng chịu đựng, đã trở thành nỗi ám ảnh lớn với mình", chị Nhi kể.
Cũng theo chị Nhi, chính những điều đó đã khiến chị càng thêm tự hào, bội phục tinh thần bất
khuất của thế hệ đi trước: không xem chuyện mình đã cống hiến là anh hùng, mà đó như điều
hiển nhiên của mỗi người con nước Việt trước vận mệnh của đất nước.
Cũng là con gái của cựu tù chính trị Côn Đảo, nhưng chị Lê Thị Minh Tiến (công tác tại Ủy ban
MTTQ VN tỉnh Đắk Lắk) thay mặt ba đến buổi gặp mặt, thay ba ôn lại những kỷ niệm cũ cùng
đồng đội. Ba chị là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Quyết Chiến, đã qua đời vào
năm 1993.
Tại buổi gặp mặt, mắt chị Tiến cứ ngấn lệ vì xúc động. Những câu chuyện mà các bác, các chú
kể lại ngày hôm nay cũng chính là thanh xuân anh dũng mà ba chị đã trải qua.
