Cuộc gặp lần đầu ở Côn Minh
Cuộc gặp gỡ đầu tiên giữa Nguyễn Ái Quốc và Võ Nguyên Giáp tại công viên Thúy Hồ (Côn Minh, Trung Quốc) vào tháng 6 năm 1940 là một cột mốc mang tính bước ngoặt của cách mạng Việt Nam. Trước sự lùng sục gắt gao của thực dân Pháp tại Hà Nội, người thầy giáo dạy sử Võ Nguyên Giáp cùng đồng chí Phạm Văn Đồng đã lánh sang Trung Quốc hoạt động theo chỉ đạo của Đảng nhằm tìm cách bắt liên lạc với Ban Hải ngoại. Khi hai ông đang ngồi trên một chiếc thuyền nhỏ ở hồ, một người đàn ông gầy gò, mặc bộ quần áo đại bác màu xám, đội mũ phớt ung dung bước tới. Dù chưa từng gặp mặt ngoài đời, Võ Nguyên Giáp lập tức nhận ra lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc nhờ vầng trán cao, chòm râu quen thuộc và đặc biệt là đôi mắt sáng ngời đầy nghị lực. Tại đây, Nguyễn Ái Quốc đã trìu mến đặt cho Võ Nguyên Giáp bí danh là "Văn" – cái tên hướng tới sự nhân nghĩa, dùng văn minh và lòng nhân ái để thu phục lòng người và chiến thắng sự tàn bạo của kẻ thù. Chi tiết lịch sử đầy xúc động này sau này đã được chính Đại tướng tái hiện rõ nét trong cuốn hồi ký "Từ nhân dân mà ra" (Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân). Cuộc gặp gỡ Thúy Hồ không chỉ mở đầu cho mối quan hệ thầy trò, đồng chí vĩ đại giữa hai vĩ nhân, mà còn là điểm xuất phát để người thanh niên tên "Văn" ấy từng bước gánh vác trọng trách quân sự, trở thành vị Đại tướng huyền thoại của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
