Cuộc gặp ở Côn Minh và nhiệm vụ trở về

Tháng 5/1940, Phạm Văn Đồng sang Côn Minh, Trung Quốc. Tại đây ông gặp Nguyễn Ái Quốc trong một thời điểm phong trào cách mạng Việt Nam đang chuẩn bị những bước phát triển mới.

Cuộc gặp có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động của Phạm Văn Đồng. Theo tiểu sử chính thức, tại Côn Minh ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương trong năm 1940. Sau đó, Nguyễn Ái Quốc giao cho ông nhiệm vụ trở về nước xây dựng căn cứ cách mạng tại khu vực Cao Bằng, Bắc Kạn và Lạng Sơn.

Nhiệm vụ mới đòi hỏi Phạm Văn Đồng phải hoạt động trong điều kiện bí mật, trực tiếp tiếp xúc với cơ sở và quần chúng. Những kinh nghiệm tích lũy từ hoạt động ở trong nước, thời gian học tập, những năm tù đày và hoạt động sau khi ra tù trở thành hành trang quan trọng.

Việc trở về nước cũng đưa Phạm Văn Đồng đến gần hơn với phong trào chuẩn bị cho Cách mạng Tháng Tám. Từ đây, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều công việc trong tổ chức cách mạng và từng bước trở thành một cán bộ lãnh đạo chủ chốt.

Giai đoạn 1940–1945 là thời kỳ Phạm Văn Đồng hoạt động tích cực trong quá trình chuẩn bị lực lượng cho cuộc đấu tranh giành chính quyền.