Cuộc hành quân đầu tiên đến với nhiệm vụ bảo vệ bầu trời
Ông cùng một đồng chí vượt hàng trăm kilômét đường rừng Tây Bắc bằng xe đạp, băng qua núi rừng hiểm trở để về Việt Bắc. Tại đây, ông được biết mình được cử sang Trung Quốc học về pháo cao xạ nhằm chuẩn bị xây dựng lực lượng phòng không cho quân đội Việt Nam. Trên đường sang Trung Quốc, ông gặp gỡ và có nhiều kỷ niệm đáng nhớ với các cán bộ quân đội Trung Quốc, đặc biệt là cuộc gặp tình cờ với một vị tướng cấp cao.
Chiến dịch Đông Xuân 1952 - 1953 ta thắng lớn. Cả vùng Tây Bắc rộng lớn dược giải phóng. Tôi đang là Phó chủ nhiệm chính trị Đại đoàn 316 đóng quân tại vùng Sơn La thì có lệnh gọi về Bộ gấp đi làm nhiệm vụ mới. Lúc này cơ quan Bộ đóng ở vùng chợ Chu, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên. Anh Chu Huy Mân và Phòng Chính trị Đại đoàn 316 lưu luyến tiễn và cho tôi mượn xe đạp để đi cho nhanh. Lại cử đồng chí Quận đi theo giúp đỡ và bảo vệ, phòng bất trắc. Ngoài biệt kích thổ phỉ ra hồi này động rừng, hổ đói hay lang thang kiếm mồi, đã nhiều lần giữa ban ngày nhảy ra vồ bò, vồ cả dân công.
Một cuộc hành quân cấp tốc gồm hai người, hai ba lô, hai bi-đông nước, hai túi lương khô, một súng ngắn, một cạc-bin và một xe đạp! tất cả trên chiếc xe đạp hồi đó không có đèo hàng. Hai anh em thay nhau gò lưng đạp. Gió tây bắc lạnh căm căm mà hai anh em mồ hôi mồ kê nhễ nhại. Đường rừng núi Tây Bắc mới giải phóng lúc này rất vắng vẻ. Có khi đi hàng giờ chả gặp một người. Vừa đạp xe, tôi vừa bàn với Quận những động tác chiến đấu cần thiết khi gặp biệt kích và hổ.
Cảnh núi rừng dọc đường sao mà đẹp! Sương chiều buông sớm xuống các dãy núi, rừng cây phủ một màu xanh lam bàng bạc. Hàng cây bên đường gió thổi ngả nghiêng như lưu luyến vẫy tiễn tôi lên đường! Đèo cao, dốc xuống, suối reo rồi lại đèo cao, trùng trùng điệp điệp… Đến cao nguyên Châu Mộc thì tối, sương xuống đầy trời phủ màu xanh thẫm lên cây cỏ và cả mặt đường. Phải vào hang Xồm Lồm nghỉ.
Việc đầu tiên là nhặt củi đốt để chống cái lạnh thấu xương. Có ánh lửa rồi chọn tìm chỗ nằm an toàn nhất. Vơ lá vào làm giường hai anh em ngủ chung. Hơ cái bi-đông nước lên lửa để uống cho ấm bụng, mở lương khô ra ăn. Vừa ăn vừa trao đổi thêm về vị trí chiến đấu trong đêm. Giấc ngủ chập chờn nhưng cũng chợp được những lúc rất ngon. Gần sáng lạnh quá. Lạnh từ xương sống, cứ run cả người không ngủ được nữa, hai hàm răng cứ phải nghiến chặt. Cũng đã hơn 4 giờ sáng, dậy lấy đám lá nằm ra đốt dần cho đỡ cóng và lại hơ bi-đông lên đun nóng nước uống cho ấm bụng. Làm mỗi người một miếng lương khô rồi lại hăm hở lên đường. Cảnh Sơn La, rồi Hòa Bình, rồi Phú Thọ, Tuyên Quang lùi nhanh sau những bánh xe quay!
