Cuộc hành quân khảo sát trước Chiến dịch Tây Bắc năm 1952

Sau thắng lợi của Chiến dịch Biên giới năm 1950, Bộ Tổng Tư lệnh quyết định mở Chiến dịch Tây Bắc năm 1952 nhằm giải phóng vùng Tây Bắc, mở rộng căn cứ địa kháng chiến và tạo thế chiến lược mới.

Trên cương vị Tổng Tham mưu trưởng, Hoàng Văn Thái cùng cơ quan tham mưu được giao chuẩn bị kế hoạch tác chiến. Theo các tài liệu nghiên cứu của Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam, trước khi hoàn chỉnh phương án, nhiều đoàn cán bộ đã trực tiếp đi khảo sát địa hình, đường cơ động và khả năng bảo đảm hậu cần.

Hoàng Văn Thái luôn yêu cầu các báo cáo phải dựa trên quan sát thực tế. Địa hình Tây Bắc rất phức tạp với núi cao, rừng rậm, sông suối chia cắt. Chỉ cần đánh giá sai một tuyến đường, việc cơ động của cả đơn vị có thể bị ảnh hưởng.

Từ kết quả khảo sát, cơ quan tham mưu xác định những hướng tiến công thuận lợi, đồng thời đề xuất kế hoạch bảo đảm hậu cần phù hợp với điều kiện địa hình. Trong chiến dịch, quân ta lần lượt giải phóng Nghĩa Lộ, Phù Yên, Quỳnh Nhai và nhiều khu vực quan trọng khác, buộc quân Pháp phải thu hẹp phạm vi kiểm soát ở Tây Bắc.

Các nhà nghiên cứu quân sự cho rằng thành công của chiến dịch không chỉ đến từ nghệ thuật tác chiến mà còn từ việc chuẩn bị công phu của cơ quan tham mưu.

Hoàng Văn Thái từng coi khảo sát thực địa là nguyên tắc không thể bỏ qua. Chính nguyên tắc ấy tiếp tục được vận dụng và phát huy hiệu quả trong Chiến dịch Điện Biên Phủ hai năm sau.