Cuộc hành quân thần tốc tháng 2/1979 và tấm bia bên bờ sông Kì Cùng

Ngày 17/2/1979 Trung Quốc nổ súng xâm lược nước ta.

Tối ngày 18/2/1979 chúng tôi nhận thêm vũ khí đạn dược và quân trang, chuẩn bị cho cuộc hành quân ra Bắc.

Sáng 19/2 tiểu đội tôi (thuộc C vệ binh sư) cùng bộ phận tiền trạm của sư ra sân bay Nghi liên. Thời tiết xấu nên mãi 14 h máy bay mới cất cánh. Gần 16 giờ thì xuống sân bay Kép (Hà Bắc). Một đoàn xe đã chờ sẵn chở chúng tôi xuôi về ga Phố Tráng, thuộc huyện Lạng Giang. Cũng trong đêm đó (19/2/1979) các đơn vị của sư cũng được lệnh hành quân với mọi phương tiện- chủ yếu là tàu hỏa. Sau mấy ngày chờ và tập trung quân ở Đồi Ngô (Lục ngạn - Hà Bắc), chiều 23/2/1979, tiểu đội tôi lại lên đường cùng bộ phận tiền trạm của sư, xe cứ ngược phía Bắc mà chạy. Qua ải Chi lăng, lên Đồng mỏ, xe dừng lại thả tôi, anh Thanh b trưởng và Sơn (người Đô lương) ngay đầu dốc lên đèo Bén, với mệnh lệnh ngắn gọn và rõ ràng: chỉ đường cho xe chở bộ đội, khí tài theo đèo Bén đi lên đường 1B, không được đi theo đường 1A!

(Khi chúng tôi lên đến đây thì đã gặp rất đông bà con - phần lớn là người dân tộc- từ các huyện giáp biên giới chạy sơ tán xuống. Họ đi từng đoàn, gồng gánh các vật dụng thiết yếu, những em bé ngủ khật khừ trên lưng mẹ. Họ dắt theo cả lợn, trâu và cả những lồng gà chất trên những xe trâu. Chỉ thấy phụ nữ và người già, chúng tôi hỏi: trai tráng thanh niên đâu mà không đi cùng? Họ nói: ồ, cái thanh niên phải ở lại đánh quân TQ giữ bản chứ!…)

Khoảng 22 giờ xe chở quân bắt đầu đi lên. Phần lớn là xe tải Zin khơ mang biển số 13 Hà Bắc. Theo chỉ dẫn của chúng tôi, xe về số, tăng ga rẽ lên dốc. Tiếng động cơ oto, tiếng chào hỏi râm ran, tiếng hát của những người lính trẻ vang khắp cả con dốc. Khí thế, vui vẻ, náo nhiệt vô cùng. Người dân ra rất đông 2 bên đường, họ vẫy tay chào, họ ném bánh chưng, hoa quả, mía… tới tấp lên xe cho bộ đội. Họ còn nói bằng tiếng dân tộc lơ lớ: bộ đội Nghệ Tĩnh ra đây rồi, yên tâm rồi. Nghe vừa xúc động vừa tự hào. (3 anh em tôi ở nhờ trong 1 nhà dân ngay dưới chân đèo Bén để làm nhiệm vụ.

được sự giúp đỡ tận tình của người dân, khi nói đến lính khu 4 họ tỏ vẻ rất ngưỡng mộ).

Đến sáng 26/2 quân lên hết, 3 chúng tôi được lệnh rút. Sáng 27/2 hành quân tiếp đến vị trí đóng quân của Sư đoàn bộ.

Từ đó và trong suốt thời gian các đơn vị của Sư đoàn tham chiến chặn đánh quân Trung Quốc xâm lược ở cầu Khánh Khê (Đường 1B) Văn quan- Lạng Sơn thì sư đoàn bộ đóng ở Bản thí, xã Tràng Sơn, huyện Văn Quan.

Như vậy, từ khi sư đoàn rời khỏi Nghệ an (19/2) đến khi đơn vị đầu tiên của sư đoàn tham chiến chỉ vỏn vẹn hơn 1 tuần. Từ 1 Sư đoàn với nhiệm vụ đi Lào xây dựng kinh tế, trong thoáng chốc trở thành Sư đoàn chiến đấu. Vừa hành quân, vừa tuyển quân vừa bổ sung vũ khí, khí tài, ra trận súng còn đầy dầu mỡ chưa kịp lau hết… Một cuộc hành quân thần tốc.

Cuộc chiến năm đó của Sư 337 với nhiệm vụ chặn đánh mũi vu hồi của quân Trung Quốc ở khu vực cầu Khánh Khê - đường 1 B. Sư đoàn đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, quân Trung Quốc đã không thể vượt qua được cầu Khánh Khê, dù phải chịu ương vong rất lớn (sau này còn có tin đồn là vì ta cho điện cao thế xuống sông nên TQ không thể vượt qua. Nhưng thực tế không phải vậy, lúc đó điện đâu ra?)

Nhưng để làm nên được chiến công đó, hơn 5 trăm bộ đội ta đã nằm lại nơi này.

Bây giờ ở trên đồi Pá Pách - ngay đầu cầu Khánh Khê có NHÀ BIA CHIẾN THẮNG của SƯ ĐOÀN 337 và bia đá khắc tên những liệt sĩ đã hi sinh trong cuộc chiến tháng 2/1979…

Cuộc chiến tranh vệ quốc năm ấy đã trôi qua 45 năm. Nhưng với chúng tôi những kí ức cuộc hành quân thần tốc và cuộc chiến khốc liệt năm đó không bao giờ quên!

Vinh 15/2/2024.

Nguyễn Hoàng Viêt. Nguyên chiến sĩ C23 F337 (1978-1983)