Cuộc hóa trang nghẹt thở và chiếc "Thẻ thuế thân" cứu mạng

Cuộc hóa trang nghẹt thở và chiếc "Thẻ thuế thân" cứu mạng

Trưa ngày 3 tháng 8 năm 1943, bốn chiến sĩ cách mạng trườn ra khỏi vách đá nhà tù Sơn La, người ngợm dính đầy bùn đất, áo quần tù rách rưới. Tại điểm hẹn bí mật trong một bụi rậm ven suối, Lò Văn Giá đã đứng đợi sẵn với một chiếc gùi lớn.

Việc đầu tiên anh làm là yêu cầu các đồng chí cởi bỏ bộ quần áo tù. Anh rút trong gùi ra 4 bộ quần áo chàm đặc trưng của đàn ông Thái, cẩn thận hướng dẫn từng người cách quấn khăn, cách thắt thắt lưng vải sao cho giống người bản địa nhất.

Thử thách lớn nhất lúc bấy giờ là Thẻ thuế thân (giấy tờ tùy thân do Pháp cấp cho người dân, nếu đi đường không có sẽ bị bắt ngay lập tức). Anh Giá đã lặn lội đến các bản làng yêu nước xung quanh, mượn thẻ thuế thân của những người có vóc dáng tương đồng với 4 chiến sĩ. Anh dặn đồng chí Nguyễn Lương Bằng:

"Bây giờ bác tên là Lò Văn Khô. Ai có hỏi gì, bác cứ giả vờ đau họng, không nói được tiếng Kinh, để cháu đứng ra trả lời thay."

Chính nhờ những chiếc thẻ thuế thân giả và tài cải trang khéo léo của anh Giá, đoàn vượt ngục đã điềm nhiên đi qua nhiều trạm gác dọc đường châu Mường La mà lính dõng không hề mảy may nghi ngờ.