Cuộc hội ngộ” cảm xúc

Những chiến công oanh liệt

50 năm giải phóng Tây Nguyên (tháng 3/1975- tháng 3/2025), hướng đến kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975- 30/4/2025), tôi có dịp tháp tùng đoàn công tác của lãnh đạo tỉnh dâng hương, dâng hoa tại các di tích lịch sử trên địa bàn huyện Sa Thầy như đỉnh 995-Chư Tan Kra, điểm cao 1015, 1049. Tại những nơi này, lời viếng của người dẫn chương trình đã nêu lên những chiến công oanh liệt, sự dũng cảm của các anh hùng liệt sĩ đã quên mình chiến đấu vì nền độc lập của dân tộc khiến ai cũng nghẹn ngào.

Trong hai cuộc kháng chiến cứu nước đã qua, tại Sa Thầy, hàng trăm anh hùng, liệt sĩ đã hy sinh xương máu, tuổi xuân, để lại biết bao đau thương mất mát cho người thân. Chỉ tính riêng Sư đoàn 320 đã có trên 14 ngàn cán bộ, chiến sĩ đã ngã xuống, trong đó, rất nhiều liệt sĩ hy sinh ngay trên chiến địa Kon Tum, trong đó, có huyện Sa Thầy.

Tại chiến địa ở Sa Thầy đã diễn ra nhiều trận đánh giữa ta và địch vô cùng khốc liệt; trong đó, Điểm cao 995-Chư Tan Kra, điểm cao 1015 và 1049 trên đỉnh Sạc Ly là những điển hình cho những chiến công oanh liệt nhưng cũng vô cùng đau thương và bi hùng.

Với chân lý “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, ngày ấy, nghe Tổ quốc gọi, lớp lớp người con từ miền Bắc hậu phương đã xếp bút nghiên lên đường chiến đấu, trong số, đó có hàng vạn thanh niên ưu tú của Thủ đô Hà Nội- “Tất cả vì miền Nam thân yêu”.

Sau những ngày hành quân thần tốc, vào đêm 25, rạng ngày 26/3/1968, tại Điểm cao 995- Chư Tan Kra này, đã diễn ra trận đánh vô cùng cam go, ác liệt giữa bộ đội ta và địch. Bộ đội ta đã tấn công, chiếm lĩnh gần như hoàn toàn điểm cao này, tiêu diệt phần lớn sinh lực địch và ép chúng co cụm, nhưng sau đó, địch tăng cường chi viện và phản công. Do chênh lệch về lực lượng và hỏa lực, sáng ngày 26/3 năm ấy, hơn 70% “Chiến sĩ mũ sắt” Hà Nội, đang độ tuổi 18, đôi mươi, tham gia trận đánh đầu tiên trên chiến trường đã không kịp trở về nơi trú quân và hơn 135 chiến sĩ đã vĩnh viễn nằm lại trên dãy núi này. Tinh thần chiến đấu, hy sinh của các chiến sĩ Trung đoàn 209 tại Chư Tan Kra (tháng 3/1968), mãi mãi là biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước, của ý chí quật cường, quyết tâm sắt đá, quyết chiến, quyết thắng của bộ đội ta.

Tương tự, với vị trí chiến lược như Điểm cao 1015 và 1049 do Tiểu đoàn Dù số 2 (thuộc Lữ đoàn Dù II) Quân lực Việt Nam Cộng hòa chiếm giữ là tuyến phòng thủ rất quan trọng của địch. Vì thế, từ ngày 30/3/1972, Trung đoàn Bộ binh 52 và Tiểu đoàn 1 (thuộc Trung đoàn 48), Tiểu đoàn 19 Đặc công thuộc Sư đoàn 320 A, cùng với quân và dân địa phương đã tấn công để tiêu diệt điểm cao, nhằm phá vỡ tuyến phòng thủ quan trọng này.

Với tinh thần chiến đấu dũng cảm, không sợ hy sinh, ta đã đánh chiếm sở chỉ huy của địch, làm chủ Điểm cao 1049 trong nhiều giờ, tiêu diệt phần lớn Tiểu đoàn Dù số 2. Sau đó, địch tăng cường chi viện từ các điểm cao lân cận, đồng thời dùng máy bay, phi pháo đánh phá dữ dội, nhiều lần phản kích chiếm lại trận địa. Trận đánh tại cao điểm này diễn ra giằng co và vô cùng cam go, khốc liệt. Đến ngày 21/4/1972, Tiểu đoàn Dù số 2 bị tiêu hao phần lớn sinh lực, thất thủ tháo chạy. Bộ đội ta đã làm chủ hoàn toàn 2 điểm cao quan trọng này.

Chiến thắng tại Điểm cao 1015 và 1049 có ý nghĩa rất to lớn, mở màn cho Chiến dịch Xuân- Hè 1972 trên đất Tây Nguyên, phá vỡ tuyến phòng thủ phía Tây sông Pô Kô của địch, đánh bại âm mưu ngăn chặn của chúng, góp phần quan trọng, tạo thế phát triển cho toàn chiến dịch và tạo điều kiện thuận lợi để giải phóng Đăk Tô- Tân Cảnh.

Đại tá Nguyễn Thế Tân- nguyên Sư đoàn trưởng Sư đoàn 320 kể: Để đánh chiếm được hai điểm cao Sạc Ly và Delta, người lính phải núp trong những cánh rừng rậm, vào ban đêm mới bò dần lên khu vực có 2 ngọn đồi này. Bò ban đêm phải có la bàn và biết xác định tọa độ một cách thủ công, thô sơ nhất. Hành trang mang trong người không chỉ súng đạn, mà còn lương thực. Bởi khi chiếm được điểm cao, địch sẽ tìm cách đánh trả, mà chúng nhắm tới đầu tiên là chặn đường chi viện của hậu cần.

“Để đánh chiếm được 2 điểm cao trọng điểm nhất này, cuộc chiến diễn ra vô cùng khốc liệt, ta đã tiêu diệt được hàng trăm quân địch, nhưng chúng ta cũng đã có hơn 230 cán bộ chiến sĩ anh dũng hy sinh tại hai điểm cao này. Thắng lợi trên 2 điểm cao này đã chặn đứt hệ thống phòng ngự của địch cho tuyến Quốc lộ 14 này”- Đại tá Nguyễn Thế Tân kể.

Trong những trận đánh đó, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ của ta đã vĩnh viễn nằm lại nơi đây. Máu xương của các anh vùi trong lòng đất, tô thắm thêm màu cờ Tổ quốc. Đó là những đau thương, mất mát lớn lao như trời biển. Tất cả chúng ta, sẽ mãi mãi ghi nhớ công ơn của những anh hùng, liệt sĩ đã ngã xuống vì sự nghiệp giải phóng dân tộc.