CUỘC HỘI NGỘ VỚI NGƯỜI CHA ANH HÙNG

Chuyện 2 cha con cùng gặp nhau tại sân bay ngay sau ngày giải phóng miền nam của phi công Từ Đễ và cha mình là Giáo sư Từ Giấy rất đặc biệt.

Trước giải phóng miền nam, giữa tháng 4, khi ông Từ Đễ đang trực ở Đồng Hới (Quảng Bình) bảo vệ đoàn quân tiến vào Sài Gòn, cha ông là Giáo sư Từ Giấy khi đó là Phó cục trưởng Cục Quân nhu tranh thủ tạt qua, ăn với con trai bữa cơm rồi nhanh chóng vào nam. Trong cuộc gặp gỡ vội vã đó, ông Từ Đễ cũng không biết cha mình sẽ thực hiện nhiệm vụ gì ở phía nam.

Sau khi ném bom Tân Sơn Nhất thành công, khoảng 19 giờ ngày 28/4/1975, tại Bộ tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh ở mặt trận, cha ông được thông tin con trai ông là phi công Từ Đễ vừa cùng đồng đội Phi đội Quyết thắng dùng máy bay A37 của địch ném bom vào sân bay Tân Sơn Nhất.

Vài ngày sau, ông cũng mới biết tin cha ông cũng tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh nhưng phải đợi đến khi chiến dịch toàn thắng, ông mới gặp được cha tại sân bay Biên Hòa (Đồng Nai). Ngày 4/5/1975, hai cha con hội ngộ, vỡ òa cảm xúc niềm vui chiến thắng, niềm tự hào, hạnh phúc trào dâng.

Giáo sư Từ Giấy được Đảng và Nhà nước tặng nhiều danh hiệu cao quý: Thầy thuốc Nhân dân, Anh hùng Lao động, Giải thưởng Nhà nước về khoa học công nghệ, Huân chương Độc lập hạng Nhì...

Ông Từ Đễ rất tự hào về người cha của mình, một chuyên gia đầu ngành về dinh dưỡng. Cha ông cũng là người đầu tiên làm chủ bút tờ báo “Vui sống”, nổi tiếng nhất trong thời kỳ kháng chiến. Trong suốt những năm tháng nghiên cứu, Giáo sư Từ Giấy cũng cho ra đời nhiều sản phẩm để đời, từ những phong lương khô N70, N71 đến các mô hình VAC (Vườn Ao Chuồng) đã “cứu đói, làm giàu” cho bao gia đình người Việt. Giáo sư Từ Giấy là người đầu tiên nhận giải thưởng "nhà dinh dưỡng xuất sắc nhất châu Á" và được Ủy ban Dinh dưỡng Liên hợp quốc trao giải thưởng “Nhà khoa học đã suốt đời cống hiến cho sự nghiệp dinh dưỡng”.

Dưới bóng của người cha quá xuất sắc, là trưởng nam trong gia đình, ông thấy mình cần phải làm được những gì đó xứng đáng trong cuộc đời làm lính không quân của mình. Bởi vậy, suốt những năm tháng học tập, cống hiến hết mình cho Phòng không-không quân Việt Nam, ông tự hào mình đã được đóng góp công sức lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc. Trận oanh kích Sân bay Tân Sơn Nhất là một thành tích đặc biệt như vậy. Ông Từ Đễ bảo, chuyện cha con cùng nam tiến, cùng chiến đấu thì không thiếu, nhưng hai cha con cùng chiến đấu suốt nhiều năm trời và cùng gặp nhau ở chiến dịch cuối cùng là một dấu ấn đặc biệt.

Trong cuộc trò chuyện miên man về gia đình, về nghiệp bay lượn bảo vệ bầu trời Tổ quốc, ông Từ Đễ bảo, có những lúc mình cũng thấy mình hơi lãng tử.

Tôi hỏi chuyện bên lề: “Ông từng "tự hào" là người khách du lịch đầu tiên của Sài Gòn giải phóng khi đã liều mình tự bay một vòng trên bầu trời sau khi ném bom Tân Sơn Nhất? Đấy có phải là nét lãng tử nhất của ông lúc đó”, ông Từ Đễ nheo mắt cười: “Hoàn thành nhiệm vụ, tôi phấn khởi lắm, vòng một vòng xem toàn bộ Sài Gòn. Trời hôm đó lúc mưa, lúc tạnh, nhìn ở dưới thì địch bắn pháo đỏ rực trời, nhưng không bắn máy bay được. Tôi bay ở độ cao vừa đủ để nhìn Sài Gòn rất tráng lệ. Khi tôi chui lên mây thì thấy một chiếc máy bay Mỹ đang chở người di tản. Lúc đó, tôi bắn được ngay chứ, bắn là máy bay bị hạ. Nhưng tôi nghĩ, mình là người chiến thắng rồi, thắng thì ai cũng là bạn. Vì thế, tôi bay ép sát, giơ tay chào tên phi công, lắc cánh ba cái rồi úp lưng bay về sân bay hạ cánh. Khi hạ cánh, đưa máy bay vào đường lăn thì nhiên liệu cũng vừa hết”. Vì phi vụ này, sau ông phải làm tường trình.