Cuộc Khởi nghĩa Bắc Sơn (1940) – Tiếng súng mở màn và bước ngoặt chuyển hướng đấu tranh vũ trang của cách mạng Việt Nam

Cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn bùng nổ vào ngày 27 tháng 9 năm 1940 tại huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn trong bối cảnh quân đội Pháp đại bại, rút chạy trước sự xâm lược của quân phiệt Nhật ở biên giới phía Bắc, để lại vùng trời hỗn loạn và cơ hội ngàn vàng cho phong trào cách mạng. Nắm bắt thời cơ thiên thời địa lợi, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Tỉnh ủy Lạng Sơn và các đồng chí đảng viên kiên trung, nhân dân các dân tộc huyện Bắc Sơn đã nhất loạt đứng lên nổi dậy, tấn công đồn Mỏ Tấc, tước vũ khí của địch, giải phóng phủ lỵ Bắc Sơn và thiết lập chính quyền cách mạng đầu tiên ở cấp cơ sở. Mặc dù thực dân Pháp sau đó quay lại cấu kết với phát xít Nhật để đàn áp khốc liệt, đốt phá bản làng và khủng bố trắng, ngọn lửa cách mạng tại Bắc Sơn không bị dập tắt mà nhanh chóng chuyển sang hình thức chiến tranh du kích bám trụ núi rừng.

​Thực tiễn sinh động và bài học xương máu từ cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn đã được Trung ương Đảng và lãnh tụ Hồ Chí Minh kịp thời đúc rút, nhìn nhận đây là tiền đề cực kỳ quan trọng mở ra con đường lập các căn cứ địa cách mạng và xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân. Từ phong trào này, Đội Cứu quốc quân Bắc Sơn – lực lượng tiền thân trực tiếp của Quân đội nhân dân Việt Nam – đã chính thức được thành lập, mở ra thời kỳ kết hợp chặt chẽ giữa đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang, xây dựng căn cứ địa vững chắc để chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945. Cuộc Khởi nghĩa Bắc Sơn mãi mãi khắc ghi trong lịch sử dân tộc như một biểu tượng hào hùng về tinh thần quả cảm, tự lực tự cường và nhãn quan chiến lược sáng suốt của Đảng ta.