Cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng chống lại ách đô hộ của nhà Đông Hán vào thế kỷ I
Hai Bà Trưng (Trưng Trắc và Trưng Nhị) là hai nữ anh hùng dân tộc đầu tiên của Việt Nam, nổi tiếng với cuộc khởi nghĩa chống lại ách đô hộ của nhà Đông Hán (Trung Quốc) vào thế kỷ I, mở đầu cho truyền thống chống ngoại xâm của phụ nữ Việt.
Các mốc thời gian và sự kiện chính trọng cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc của Hai Bà Trưng:
Bối cảnh (Đầu thế kỷ I): Nhà Đông Hán cai trị Giao Chỉ khắt khe, áp đặt chính sách đồng hóa và thuế khóa nặng nề. Thái thú Tô Định nổi tiếng tham lam, tàn bạo.
Nguyên nhân trực tiếp: Trưng Trắc là con gái Lạc tướng huyện Mê Linh, kết duyên cùng Thi Sách (con trai Lạc tướng huyện Chu Diên). Hai vợ chồng cùng mưu tính nổi dậy, nhưng Thi Sách bị Tô Định sát hại nhằm dập tắt ý định chống đối.
Năm 40 (Phất cờ khởi nghĩa): Trưng Trắc cùng em gái Trưng Nhị lập bàn thờ tế chồng và phất cờ khởi nghĩa tại Hát Môn (nay thuộc Hà Nội). Đội quân nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của nhân dân và các Lạc tướng khắp 65 thành thành.
Chiến thắng vang dội: Quân khởi nghĩa nhanh chóng đánh đuổi Tô Định, giải phóng Mê Linh, rồi tiến xuống đánh chiếm Luy Lâu. Tô Định phải cắt tóc, cạo râu, giả dạng dân thường trốn về nước.
Năm 40 – 42 (Xưng vương & Trị quốc): Khởi nghĩa thắng lợi, Trưng Trắc được tôn làm Trưng Vương (Trưng Bức Vương), đặt kinh đô tại Mê Linh, miễn thuế 3 năm cho nhân dân.
Năm 42 – 43 (Cuộc kháng chiến chống Mã Viện): Nhà Hán cử danh tướng Mã Viện dẫn quân sang đàn áp. Dù chiến đấu kiên cường tại Lãng Bạc và Cấm Khê, lực lượng nghĩa quân dần suy yếu trước sức mạnh quân tinh nhuệ của địch.
Mùa xuân năm 43 (Hy sinh oanh liệt): Để giữ trọn khí tiết, Hai Bà Trưng gieo mình xuống dòng sông Đáy (hoặc sông Hát) tự thuẫn, kết thúc chặng đường kháng chiến oanh liệt.
