Cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ (1940) – Tiếng súng lệnh bất khuất mở đầu con đường đấu tranh vũ trang giành độc lập
Khởi nghĩa Nam Kỳ (ngày 23 tháng 11 năm 1940) là một trong những cuộc khởi nghĩa vũ trang lớn nhất, quyết liệt nhất dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp. Dù bị địch khủng bố đàn áp khốc liệt, cuộc khởi nghĩa đã giáng một đòn chí mạng vào ách thống trị thực dân - phong kiến, khẳng định tinh thần yêu nước quật cường và để lại bài học vô giá về khởi nghĩa vũ trang.
Cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ bùng nổ trong bối cảnh chiến tranh thế giới thứ hai lan rộng, khi thực dân Pháp ở Đông Dương bị quân phiệt Nhật tước khí giới, đẩy nhân dân ta vào cảnh "một cổ hai tròng" chịu muôn vàn cơ cực, bần cùng. Trước tình hình đó, Xứ ủy Nam Kỳ đã chủ động vạch ra kế hoạch khởi nghĩa vũ trang toàn vùng, bất chấp lệnh hoãn khởi nghĩa từ Trung ương do nhận định thời điểm chưa chín muồi nhưng không kịp truyền đạt tới toàn chiến trường miền Nam. Đúng 0 giờ ngày 23 tháng 11 năm 1940, tiếng súng lệnh khởi nghĩa đồng loạt vang lên tại hầu khắp các tỉnh Nam Kỳ như Gia Định, Chợ Lớn, Tân An, Mỹ Tho, Bến Tre, Sóc Trăng, Cần Tho, Vĩnh Long, Long Xuyên...
Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ và các cấp ủy địa phương, quần chúng nhân dân cùng lực lượng tự vệ vũ trang đã nhất loạt vùng lên tấn công các đồn bót giặc, phá dinh quận, cắt đứt giao thông và lập chính quyền cách mạng ở nhiều vùng nông thôn. Lần đầu tiên trong lịch sử kháng chiến, lá cờ đỏ sao vàng năm cánh lần đầu tiên xuất hiện hiên ngang trong các cuộc biểu tình và trên các cơ quan chính quyền cách mạng ở nhiều tỉnh Nam Kỳ. Tuy nhiên, do tương quan lực lượng quá chênh lệch, thực dân Pháp đã tập trung lực lượng điên cuồng đàn áp dã man bằng không quân, pháo binh và khủng bố trắng, khiến hàng ngàn chiến sĩ và đồng bào ta hy sinh hoặc bị tù đày. Dù không thành công trọn vẹn, cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ vẫn mang ý nghĩa lịch sử to lớn, giáng một đòn chí mạng vào uy quyền thực dân, tôi luyện bản lĩnh chiến đấu cho các tổ chức đảng và là tiếng kèn xung trận mở đường cho Cách mạng Tháng Tám năm 1945 sau này.
