Cuộc nổi dậy Đồng Khởi ở Định Thủy
Nhắc đến phong trào Đồng khởi năm 1960, nhiều người nghĩ ngay đến cả tỉnh Bến Tre. Nhưng ngọn lửa đầu tiên của phong trào ấy được thắp lên từ ba xã: Định Thủy, Phước Hiệp và Bình Khánh của huyện Mỏ Cày. Trong đó, Định Thủy được xem là nơi mở đầu, tạo nên bước ngoặt lịch sử cho cách mạng miền Nam.
Sau Hiệp định Genève năm 1954, chính quyền Sài Gòn tăng cường các chiến dịch đàn áp lực lượng cách mạng. Nhiều cơ sở bị phá vỡ, cán bộ bị bắt, đời sống người dân vô cùng khó khăn. Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo của tổ chức Đảng, phong trào cách mạng vẫn được duy trì bí mật.
Cuối năm 1959, công tác chuẩn bị cho cuộc nổi dậy được tiến hành khẩn trương. Người dân bí mật rèn giáo mác, tích trữ lương thực, xây dựng hầm bí mật và tổ chức các đội tự vệ. Phụ nữ đảm nhận công tác liên lạc, thanh niên sẵn sàng tham gia chiến đấu, còn các bậc cao niên động viên, giữ vững tinh thần đoàn kết trong xóm làng.
Ngày 17 tháng 1 năm 1960, tiếng trống, tiếng mõ vang lên khắp Định Thủy, báo hiệu giờ khởi nghĩa đã đến. Nhân dân đồng loạt kéo đến trụ sở chính quyền, bao vây đồn bốt và yêu cầu binh lính hạ vũ khí.
Ở nhiều nơi, nhờ công tác binh vận hiệu quả, một số binh sĩ đã không chống trả hoặc tự nguyện giao nộp vũ khí. Chính quyền cơ sở nhanh chóng tan rã. Lá cờ cách mạng được kéo lên giữa tiếng reo hò của nhân dân.
Điều đặc biệt của cuộc Đồng khởi ở Định Thủy là sự tham gia đông đảo của phụ nữ. Họ không chỉ biểu tình mà còn trực tiếp vận động binh lính, cứu chữa người bị thương, tiếp tế cho lực lượng cách mạng. Từ phong trào ấy, "Đội quân tóc dài" nổi tiếng của Bến Tre từng bước được hình thành và phát triển.
Thắng lợi ở Định Thủy nhanh chóng lan sang Phước Hiệp, Bình Khánh rồi khắp huyện Mỏ Cày. Chỉ trong thời gian ngắn, phong trào Đồng khởi bùng nổ trên toàn tỉnh Bến Tre và sau đó lan rộng ra nhiều tỉnh miền Nam, mở ra một giai đoạn phát triển mới của cách mạng.
Ngày nay, Khu di tích Đồng Khởi vẫn lưu giữ nhiều hiện vật, hình ảnh và tư liệu quý về sự kiện lịch sử này. Hằng năm, nơi đây đón nhiều đoàn học sinh, đoàn viên và cựu chiến binh đến tham quan, ôn lại truyền thống đấu tranh anh dũng của quê hương.
