Cuộc rút quân qua gầm cầu Long Biên – Quyết định cứu hơn 2.500 người

Thời gian: Đêm 17 rạng sáng 18 tháng 2 năm 1947

Địa điểm: Hà Nội – gầm cầu Long Biên

Nhân vật: Tiểu đoàn trưởng Đỗ Đức Liêm (sau này là Thượng tướng Vũ Lăng), Trung đoàn Thủ đô.

Sau gần hai tháng chiến đấu trong lòng Hà Nội, Trung đoàn Thủ đô đã hoàn thành nhiệm vụ giam chân quân Pháp, tạo điều kiện để Trung ương Đảng, Chính phủ và các cơ quan đầu não rút lên chiến khu an toàn.

Nhưng một nhiệm vụ cực kỳ khó khăn vẫn còn ở phía trước.

Đó là đưa toàn bộ lực lượng còn lại cùng hàng nghìn đồng bào thoát khỏi vòng vây.

Theo kế hoạch của Bộ Chỉ huy, đêm 17 rạng sáng 18 tháng 2 năm 1947, các đơn vị sẽ bí mật rút khỏi nội thành bằng con đường ven sông Hồng, men theo gầm cầu Long Biên.

Lúc ấy, Đỗ Đức Liêm là một trong những cán bộ trực tiếp chỉ huy lực lượng chiến đấu của Trung đoàn Thủ đô.

Điều đáng sợ nhất không phải là đường đi hiểm trở.

Mà là nếu đội hình bị lộ, toàn bộ lực lượng có thể bị quân Pháp chặn đánh ngay giữa bãi sông.

Đêm hôm ấy, trời tối, sương phủ dày trên mặt sông Hồng.

Từng tốp chiến sĩ đi trước làm nhiệm vụ cảnh giới.

Phía sau là đồng bào, thương binh và lực lượng chiến đấu nối thành hàng dài.

Không ai được bật đèn.

Không ai được nói to.

Chỉ cần một tiếng động lớn cũng có thể làm hỏng toàn bộ kế hoạch.

Theo các tài liệu quân sử, cuộc rút quân diễn ra trong nhiều giờ liên tục và đưa được hơn 2.500 cán bộ, chiến sĩ cùng nhiều đồng bào ra khỏi nội thành an toàn, bảo toàn lực lượng cho cuộc kháng chiến lâu dài.

Nhiều năm sau, khi nhắc lại cuộc rút quân ấy, các cựu chiến binh Trung đoàn Thủ đô đều coi đây là một trong những chiến công thầm lặng nhất.

Không có những loạt pháo vang dội.

Không có những trận xung phong.

Nhưng để hàng nghìn con người đi qua vòng vây của đối phương trong đêm tối mà vẫn giữ được bí mật là một kỳ tích về tổ chức và chỉ huy.

Đối với Đỗ Đức Liêm, đó cũng là một dấu mốc lớn.

Từ người chỉ huy trong những con phố Hà Nội, ông tiếp tục bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ và sau này trở thành một trong những vị tướng xuất sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Giá trị lịch sử

Cuộc rút quân khỏi Hà Nội tháng 2 năm 1947 không chỉ bảo toàn lực lượng của Trung đoàn Thủ đô mà còn giữ lại đội ngũ cán bộ nòng cốt cho các chiến dịch lớn sau này. Đây là một quyết định chiến lược góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Bài học rút ra

Có những chiến thắng không đến từ việc tiêu diệt nhiều sinh lực đối phương, mà từ việc biết bảo toàn lực lượng đúng lúc để chuẩn bị cho chặng đường dài phía trước.