Cuộc sống "hầm hào" giữa túi bom

​Ông Chấn nhớ lại những năm 1966, khi đế quốc Mỹ thực hiện chiến dịch hủy diệt vĩ tuyến 17. Mặt đất Vĩnh Linh không còn một ngọn cỏ xanh, chỉ còn hố bom chồng lên hố bom. Để duy trì sự sống và chiến đấu, quân và dân Vịnh Mốc đã quyết định: "Chuyển toàn bộ cuộc sống xuống lòng đất".

​Kỹ thuật đào hầm bằng tay:

Ông Chấn kể rằng, địa đạo được đào hoàn toàn bằng dụng cụ thô sơ như cuốc, xẻng và đôi sọt tre. Đất ở đây là đất đỏ bazan, khi mới đào thì mềm nhưng gặp không khí thì cứng lại như gạch.

​"Chúng tôi đào xuyên đêm, đất đổ xuống biển để phi cơ địch không phát hiện được dấu vết. Địa đạo có 3 tầng: tầng 1 sâu 12m cho sinh hoạt, tầng 2 sâu 15m là trụ sở chỉ huy, và tầng 3 sâu 23m là kho hậu cần. Tổng chiều dài hơn 1,7km với 13 cửa ra vào."

Kỷ niệm khiến ông Chấn xúc động nhất chính là những tiếng khóc chào đời. Trong lòng địa đạo chật hẹp, ẩm thấp và thiếu oxy, người dân đã ngăn ra những "phòng hộ sinh" nhỏ xíu chỉ rộng vài mét vuông.

"Trong những năm tháng ác liệt đó, có tới 17 đứa trẻ đã cất tiếng khóc chào đời ngay trong lòng đất Vịnh Mốc. Tiếng khóc của trẻ thơ chính là niềm hy vọng lớn nhất, át đi tiếng bom gầm rú bên trên mặt đất", ông Chấn bồi hồi nhớ lại.

​Địa đạo Vịnh Mốc không chỉ là một công trình quân sự mà còn là một "làng hầm" sinh tồn kỳ vĩ. Trong suốt nhiều năm bom đạn, không một người dân nào ở Vịnh Mốc bị thương vong nhờ hệ thống hầm hào kiên cố này. Đây là minh chứng cho trí tuệ và sức chịu đựng phi thường của người dân Quảng Trị.