Cuộc sống ở hang Pác Bó và tinh thần tự tại

Những ngày đầu trở về Tổ quốc năm 1941, Bác chọn hang Pác Bó (Cao Bằng) làm căn cứ. Điều kiện sống lúc bấy giờ gian khổ đến mức không tưởng. Hang đá ẩm thấp, lạnh lẽo, bữa ăn thường trực chỉ có cháo bẹ, rau măng và vài hạt muối vừng. Thế nhưng, trong cái tĩnh lặng của núi rừng, người ta vẫn nghe thấy tiếng máy chữ lạch cạch đều đặn từ sáng sớm đến đêm khuya.

Bác tự tay kê một hòn đá làm bàn làm việc. Khi trời rét đậm, Bác vẫn duy trì thói quen tập thể dục và tắm suối. Có lần, đồng chí bảo vệ thấy Bác ho nhiều, muốn đi tìm thêm chút mật ong hay thuốc quý, nhưng Bác ngăn lại. Bác bảo: "Dân mình còn đang lầm than, mình sống thế này đã là tiên rồi". Cái "tiên" của Bác không phải là vật chất, mà là sự tự do trong tâm hồn và niềm tin tuyệt đối vào ngày độc lập.