CUỘC THI VIẾT VỀ THỜI HOA LỬA (3)

Trên dải đất hình chữ S thân yêu, dân tộc Việt Nam đã đi qua biết bao cuộc trường chinh vệ quốc. Từ thuở cha ông chống ngoại xâm buổi đầu dựng nước, đến những năm tháng đánh Pháp, rồi ch

bất tử mà biết bao thế hệ đã trao truyền cho nhau giữa những ngày đen tối nhất của chiến tranh.

Và trong dòng chảy lớn lao ấy, mỗi vùng đất quê hương lại mang trong mình một câu chuyện riêng, một nỗi đau riêng, một bản anh hùng ca được viết bằng máu, mồ hôi và nước mắt. Ở nơi rừng núi hiền hòa của huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai, xã Tân Phú cũng lặng lẽ góp vào bản trường ca ấy những trang sử đỏ đến nhói lòng. Trên mảnh đất bình yên hôm nay, đã từng có biết bao con người ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ. Có những bà mẹ tiễn chồng, tiễn con đi trong lặng lẽ, rồi đợi chờ trong vô vọng. Có những người lính trở về mang theo vết thương chiến tranh, trên đôi chân không còn nguyên vẹn, nhưng trái tim vẫn hừng hực ngọn lửa cống hiến.

Tên của họ, những liệt sĩ đã hiến dâng trọn vẹn tuổi xuân cho Tổ quốc, giờ đây được khắc lên bia tưởng niệm giữa trung tâm xã. Những dòng chữ trắng trên nền đá đen ấy không chỉ ghi lại một cái tên, mà là cả một cuộc đời, một số phận, một ước mơ còn dang dở. Mỗi cái tên là một câu chuyện. Mỗi cái tên là một nỗi đau. Và mỗi cái tên là một niềm tự hào cháy bỏng. Bia tưởng niệm ấy không chỉ nhắc về quá khứ, mà còn là lời nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng: hòa bình không phải tự nhiên mà có; cuộc sống yên bình hôm nay được đánh đổi bằng máu, nước mắt và tuổi trẻ của cha anh.

Bài viết này như một nén nhang tri ân gửi đến những người đã ngã xuống. Nhưng hơn cả, nó còn là món quà tinh thần gửi đến thế hệ trẻ xã Tân Phú để mỗi chúng ta biết trân quý từng giây phút hòa bình, và biết sống xứng đáng với những gì mà cha anh đã hy sinh.

Tình yêu nước của người Việt không phải là những lời hô vang hào nhoáng, càng không phải những tuyên ngôn lớn lao. Nó là thứ tình cảm gần gũi như hơi thở đời sống. Là khi người mẹ quê nghèo chắt chiu từng lon gạo nuôi bộ đội. Là khi người cha cởi tấm áo nâu sờn trao cho đứa con trước lúc ra trận. Là ánh mắt của những chàng trai đôi mươi, sáng lên bởi lý tưởng tự do và độc lập.

Xã Tân Phú – vùng đất hiền hòa, chân chất cũng mang trong mình dòng chảy yêu nước ấy. Từ những ngày đầu kháng Pháp cho đến cuộc trường kỳ chống Mỹ, mảnh đất này đã trở thành nơi trú quân, nơi tiếp tế, nơi giữ gìn hành lang liên lạc quan trọng cho cách mạng. Dù còn nghèo khó, người dân nơi đây vẫn góp gạo, góp củ khoai, góp từng nắm muối, tấm áo… Mỗi bữa cơm, mỗi căn hầm bí mật, mỗi con đường mòn xuyên rừng đều là minh chứng cho lòng yêu nước âm thầm mà vĩ đại.

Trong những tháng ngày bom đạn, chiến tranh hiện diện ngay trong từng mái nhà bình dị của Tân Phú. Người dân sống giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, nhưng không hề run sợ. Có gia đình có đến hai, ba người cùng lên đường nhập ngũ. Có nhà cả cha lẫn con đều hy sinh. Có mẹ thao thức hết đêm này sang đêm khác chờ tin người thân, nhưng rồi mãi mãi chẳng còn cơ hội nghe tiếng bước chân trở về của họ.

Nhưng chính trong gian khó ấy, tinh thần đoàn kết và lòng kiên trung càng sáng hơn bao giờ hết. Đó chính là nguồn gốc của mọi chiến thắng. Đó là sức mạnh đưa dân tộc đi qua giông bão để đến với hòa bình hôm nay.

Trên tấm bia tưởng niệm uy nghi giữa trung tâm xã Tân Phú, gần 80 cái tên liệt sĩ lặng lẽ nằm đó như những vì sao bất diệt trên nền trời lịch sử. Mỗi cái tên là một vệt sáng, một ngọn đèn dẫn đường cho thế hệ hôm nay. Đứng trước bia đá, người ta không chỉ đọc, mà còn lắng nghe, lắng nghe tiếng vọng của những năm tháng bom rơi đạn nổ, lắng nghe tiếng bước chân dồn dập của các anh trong từng trận đánh, lắng nghe cả những lời trăn trối chưa kịp nói.

Nhiều câu chuyện về họ đã nhòa theo thời gian. Nhưng trong ký ức của người thân, của các cựu chiến binh, của những bậc cao niên trong xã, vẫn còn những mảnh hồi ức nhỏ bé nhưng chan chứa tình người. Có người hy sinh trong một trận càn lúc rạng sáng. Có người ngã xuống khi đang làm nhiệm vụ giao liên trên con đường mòn rợp bóng tre. Có người gục xuống giữa tiếng pháo nổ vang trời, tay còn nắm chặt cây súng. Và cũng có người mãi mãi nằm lại nơi rừng sâu, không một nấm mồ, chỉ có gió và cỏ hoang phủ kín.

Chính vì thế, việc khắc tên họ lên bia đá không chỉ là tưởng nhớ, mà còn là cách để Tân Phú giữ họ lại, để linh hồn họ luôn hiện hữu với quê hương. Bởi họ là những người đã hóa thân vào đất nay vẫn đang đứng đó, dõi theo thế hệ mai sau.

Thanh xuân của họ đẹp đến nao lòng. Những người như anh Hoàng Văn Bé, anh Nguyễn Văn Viện, anh Phạm Thanh Dân, anh Nguyễn Văn Dương… đều ra đi khi còn rất trẻ. Tuổi đôi mươi của họ – cái tuổi đáng lẽ dành cho ước mơ, cho tình yêu, cho tương lai, họ lại dành trọn cho Tổ quốc. Họ khoác lên mình màu áo xanh không phải để trở nên vĩ đại, mà để làm tròn trách nhiệm thiêng liêng của người công dân đất Việt: bảo vệ non sông, giữ gìn hòa bình.

Có người hy sinh trong trận đánh ác liệt ở chiến khu Mã Đà, nơi bom đạn cày nát từng tấc đất. Có người trúng mảnh pháo khi đang tải thương cho đồng đội. Có người kiệt sức giữa rừng vì sốt rét ác tính, dù trước đó vẫn cố lê từng bước để hoàn thành nhiệm vụ. Cho đến phút cuối cùng, họ vẫn kiên cường, vẫn trọn vẹn trái tim yêu nước.

Nếu những người lính là ngọn lửa ở chiến trường, thì hậu phương đặc biệt là những người mẹ, người chị ở Tân Phú chính là những ngọn đèn bền bỉ không bao giờ tắt. Trong bóng tối dày đặc của chiến tranh, chính những ngọn đèn ấy đã giữ cho niềm tin của người lính được thắp sáng.

Có mẹ từng tiễn chồng rồi lại tiễn con đi, mà không một lần đón họ trở về. Có mẹ nhận tấm giấy báo tử mà bần thần suốt bao năm trời, đôi mắt mờ dần vì khóc. Có mẹ đến tận cuối đời vẫn chờ một phép màu, chờ tiếng chân quen thuộc trên lối nhỏ trước nhà, chờ bóng dáng đứa con trai năm nào trở lại. Nhưng chiến tranh đôi khi quá nghiệt ngã. Nó lấy đi người thân, rồi để lại khoảng trống không gì bù đắp được.

Những phụ nữ tham gia kháng chiến ở Tân Phú cũng là những bông hoa rực rỡ của thời hoa lửa. Họ làm giao liên, tải đạn, cứu thương, nuôi quân, xây dựng cơ sở cách mạng. Có chị mới mười bảy tuổi đã phải băng rừng, vượt suối, đưa thư đến các đơn vị. Có người bị địch bắt, tra tấn đến ngất lịm rồi tỉnh dậy vẫn không khai nửa lời. Những cống hiến ấy âm thầm nhưng lớn lao biết bao.

Không phải ai cũng ngã xuống. Nhiều người trở về sau hòa bình, mang theo những vết thương chiến tranh hằn sâu vào cơ thể. Có chú mất đi một phần chân tay, có chú bị mảnh đạn nằm mãi trong người, trái gió trở trời lại nhức nhối. Nhưng họ không chọn cách lùi lại. Ngược lại, họ tiếp tục đứng vào hàng ngũ xây dựng quê hương. Các cựu chiến binh xã Tân Phú nhiều người đã trở thành những trụ cột của thôn xóm, tham gia bảo vệ an ninh, góp phần xây dựng văn hóa địa phương, và quan trọng hơn cả, họ là những người kể chuyện, truyền lửa cho thế hệ trẻ.

Mỗi dịp 27/7, họ lại về bên bia tưởng niệm, thắp lên những nén hương trầm. Có người đứng lặng hồi lâu, đưa tay run run chạm lên cái tên khắc sâu trên đá như muốn vuốt ve một người bạn, người anh em đã mất. Trong ánh mắt họ, chất chứa bao nhiêu ký ức, bao nhiêu tự hào, bao nhiêu nỗi đau không thể diễn tả bằng lời.

Ngày nay, khi đất nước đã hoàn toàn hòa bình, những người lính khoác áo xanh của Tân Phú vẫn đang miệt mài với nhiệm vụ mới. Lực lượng công an xã ngày đêm bám cơ sở, bảo vệ an ninh trật tự, xử lý những tình huống khó khăn, hỗ trợ dân trong mùa mưa bão, cứu hộ cứu nạn khi có tai nạn xảy ra, tham gia tình nguyện giúp dân nghèo, người neo đơn… Họ chính là thế hệ tiếp nối truyền thống của cha anh – những người lính “Bộ đội Cụ Hồ” trong thời bình.

Sự hy sinh của những người con Tân Phú không chỉ nằm ở giây phút họ ngã xuống, mà còn nằm trong những giá trị họ để lại. Những giá trị tinh thần đó chính là di sản vô giá mà thế hệ trẻ hôm nay cần gìn giữ: lòng dũng cảm, sự kiên cường, lối sống nghĩa tình và lý tưởng đẹp để sống không chỉ cho mình, mà cho cả cộng đồng, cho Tổ quốc.

Thanh niên Tân Phú hôm nay được sống trong hòa bình, trên mảnh đất đã được cha ông tưới bằng mồ hôi và máu. Các bạn có trách nhiệm sống sao cho xứng đáng – học tập, lao động, khát vọng cống hiến dù chỉ bằng những việc nhỏ: giúp đỡ người yếu thế, tham gia tình nguyện, giữ gìn môi trường, xây dựng nếp sống văn minh. Mỗi hành động ấy, dù nhỏ bé, cũng là một cách tri ân.

Tri ân không chỉ là ký ức. Tri ân là hành động. Tri ân là sống đẹp hơn.

Hằng năm, xã Tân Phú đều tổ chức các hoạt động tri ân sâu sắc: thăm viếng nghĩa trang liệt sĩ, thắp nến tri ân đêm 27/7, hỗ trợ gia đình chính sách, xây nhà tình nghĩa, tổ chức nói chuyện truyền thống cho học sinh… Đặc biệt, chương trình “Thắp nến tri ân” đã trở thành biểu tượng đẹp của tuổi trẻ nơi đây. Khi những ngọn nến vàng lung linh tỏa sáng giữa màn đêm yên tĩnh, người ta thấy rõ hơn bao giờ hết: sự hy sinh của các liệt sĩ vẫn đang soi đường cho thế hệ trẻ.

Bốn mươi chín năm kể từ ngày đất nước hoàn toàn giải phóng, chiến tranh đã lùi xa, nhưng ký ức về những người đã ngã xuống thì vẫn còn mãi. Mỗi khi nhắc đến họ, lòng người lại lắng lại, tim lại thắt lên một nhịp đầy kính trọng. Những người con Tân Phú đã sống đẹp nhất, một cuộc đời hiến trọn cho Tổ quốc. Họ ra đi khi tuổi còn rất trẻ để hôm nay chúng ta được sống trong hòa bình.

Thế hệ trẻ Tân Phú hôm nay có trách nhiệm tiếp nối ngọn lửa ấy – ngọn lửa của niềm tin, của lòng yêu nước, của tinh thần cống hiến. Ngọn lửa mà cha anh đã truyền lại bằng cả cuộc đời mình.

Đất nước lớn lên từ những hy sinh thầm lặng.

Tân Phú cũng trưởng thành từ những câu chuyện nhuộm màu thời hoa lửa ấy.

Và chúng ta là những người đang sống phải là những người gìn giữ, châm tiếp ngọn lửa thiêng đó.