Cuộc Tiến Công Thần Tốc
Mùa đông năm 1788, kinh thành Thăng Long chìm trong khói lửa và nước mắt. Mượn cớ giúp Lê Chiêu Thống, 29 vạn quân Thanh do Tôn Sĩ Nghị chỉ huy tràn vào bờ cõi, nghênh ngang tàn phá khắp nơi. Tại Phú Xuân (Huế), nhận được tin cấp báo, Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ lập tức chọn một ngọn đồi oai nghiêm để làm lễ tế cáo trời đất, chính thức lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu là Quang Trung.
Ngay sau đó, một cuộc hành quân thần tốc vô tiền khoáng hậu trong lịch sử bắt đầu. Vua Quang Trung tự tay chỉ huy quân sĩ chỉnh đốn đội ngũ, chia thành các nhóm ba người thay phiên nhau cáng võng: hai người khênh, một người ngủ, cứ thế luân phiên đi suốt ngày đêm không nghỉ. Trên đường ra Bắc, đi đến đâu ông tuyển quân đến đó, khí thế hừng hực như triều dâng thác đổ.
Đến vùng Nghệ An, vua Quang Trung đứng trước hàng vạn binh sĩ, dõng dạc đọc lời dụ truyền đời:
"Đánh cho để tóc dài! Đánh cho để đen răng! Đánh cho nó chích luân bất phản! Đánh cho nó phiến giáp bất hoàn! Để lịch sử biết nước Nam anh hùng là có chủ!"
Lời tuyên ngôn đanh thép như sấm truyền làm rúng động tâm can mỗi người lính. Vua Quang Trung tuyên bố một câu xanh rờn với các tướng sĩ: "Ta sẽ ăn Tết Nguyên Đán ở Phú Xuân, nhưng đến mùng 7 Tết, ta và các ngươi sẽ mở tiệc ăn mừng chiến thắng tại kinh thành Thăng Long!"
Đêm mùng 4, rạng sáng mùng 5 Tết Kỷ Dậu (1789), khi quân Thanh ở đồn Ngọc Hồi còn đang ngà ngà say trong men rượu tết và sự chủ quan, tiếng trống trận Tây Sơn bỗng rộ lên xé toạc màn đêm.
Vua Quang Trung xuất hiện oai phong lẫm liệt trên mình một con voi chiến khổng lồ. Trên đầu ông quấn chiếc khăn tang màu vàng (chịu tang cho vương mẫu), tay tuốt gươm báu chỉ thẳng về phía đồn giặc. Biết quân Thanh có hỏa lực súng ống mạnh, ông cho quân sĩ làm hàng trăm tấm lá chắn lớn bằng ba bức gỗ ghép lại, bên ngoài quấn rơm dính nước sũng ẩm.
"Xông lên!" — Tiếng thét của vua Quang Trung vang lên dũng mãnh.
Hàng vạn quân sĩ oai hùng khiêng tấm chắn che hỏa lực lao thẳng vào trận địa, áp sát đồn địch. Súng đạn giặc bắn ra đều bị rơm ướt nuốt chửng. Khi tiếp cận được chiến lũy, quân Tây Sơn vứt lá chắn, rút đoản đao tuốt trần xông vào giáp lá cà giết giặc.
Vua Quang Trung cưỡi voi chiến xông xáo giữa làn mưa đạn, chiếc áo bào màu xám của ông đã sạm đen vì khói súng nhưng ánh mắt vẫn rực lửa căm hờn, vung gươm chém tướng lấy đầu giặc nhanh như chớp. Khí thế bạt sơn hải của quân Tây Sơn làm quân Thanh kinh hoàng bạt vía.
Cùng lúc đó, tại đồn Đống Đa, mũi quân của tướng Đặng Tiến Đông phối hợp với nhân dân địa phương dùng hàng vạn "rồng lửa" (bện bằng rơm tẩm dầu) đốt cháy rụi doanh trại giặc. Đồn lũy sụp đổ, tướng giặc Sầm Nghi Đống hoảng loạn thắt cổ tự tử ngay tại chỗ.
Nghe tin hai đồn tử thủ thất thủ, Tổng đốc Tôn Sĩ Nghị ở phủ Tây Long hồn xiêu phách lạc. Hắn hoảng sợ đến mức không kịp mặc áo giáp, không kịp thắng yên ngựa, bỏ lại cả ấn tín, bài kỳ rồi cắm đầu cắm cổ chạy trốn. Quân Thanh giẫm đạp lên nhau tháo chạy, xô nhau ngã xuống sông Hồng khiến cầu phao đứt gãy, xác giặc nghẽn cả dòng nước cuồn cuộn.
Đúng trưa mùng 5 Tết — sớm hơn hai ngày so với lời hẹn — vua Quang Trung oai phong dẫn đầu đoàn quân bách chiến bách thắng tiến vào kinh thành Thăng Long giữa muôn vàn tiếng reo hò dậy đất của nhân dân. Chiếc áo bào màu xám của vị hoàng đế anh hùng nhuộm đẫm khói súng rực cháy, trở thành biểu tượng oai hùng, kiêu hãnh nhất về tinh thần độc lập tự chủ của dân tộc Việt Nam.
