CUỘC TỔNG TIẾN CÔNG VÀ NỔI DẬY XUÂN MẬU THÂN 1968: ĐÒN BẺ GÃY Ý CHÍ VÀ BƯỚC NGOẶT THAY ĐỔI CỤC DIỆN

Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968 là một sự kiện lịch sử mang tính chiến lược quyết định, tạo ra bước ngoặt căn bản cho cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc Việt Nam. Bước sang năm 1967, sau khi bẻ gãy hai cuộc phản công chiến lược mùa khô của Mỹ, Bộ Chính trị Trung ương Đảng nhận định thế và lực của cách mạng miền Nam đã lớn mạnh, trong khi chính giới và dư luận Mỹ đang ngày càng mệt mỏi, chia rẽ vì cuộc chiến kéo dài. Trước thời cơ đó, Trung ương Đảng đã vạch ra một kế hoạch táo bạo và giành thế bất ngờ tuyệt đối: chuyển hướng tiến công chiến lược từ vùng rừng núi, nông thôn thẳng vào các đô thị, trung tâm đầu não chính trị và quân sự của Mỹ và chính quyền Sài Gòn trên toàn miền Nam.

Đêm ngày 30, rạng sáng ngày 31 tháng 1 năm 1972 (mùng 1 Tết Mậu Thân), giữa lúc tiếng pháo giao thừa vang lên, Quân Giải phóng cùng lực lượng biệt động địa phương đồng loạt nổ súng tiến công vào 4 thành phố lớn, 37 thị xã và hàng trăm thị trấn trên khắp miền Nam. Điểm độc đáo và chấn động nhất của cuộc tập kích là các trận đánh táo bạo vào những mục tiêu đầu não kiên cố nhất ngay tại nội đô Sài Gòn như Tòa Đại sứ Mỹ, Dinh Độc Lập, Bộ Tổng tham mưu quân đội Sài Gòn, Đài phát thanh và Sân bay Tân Sơn Nhất. Sự xuất hiện bất ngờ của các chiến sĩ giải phóng ngay giữa trung tâm sào huyệt đối phương đã làm tê liệt hệ thống phòng thủ vòng ngoài, tạo điều kiện cho quần chúng nhân dân tại nhiều khu vực nổi dậy giành quyền tự quản.

Tại Thừa Thiên Huế, Quân Giải phóng phối hợp với nhân dân địa phương đã làm chủ thành phố suốt 25 ngày đêm, đánh lui hàng chục cuộc phản công quy mô lớn của thủy quân lục chiến Mỹ dưới sự yểm trợ tối đa của bom đạn, pháo hạm. Cuộc chiến đấu diễn ra vô cùng khốc liệt tại từng ngôi nhà, góc phố cổ kính. Mặc dù sau đó quân đội Mỹ và Sài Gòn dồn lực lượng phản kích, gây tổn thất lớn cho các đơn vị vũ trang của ta, nhưng toàn bộ hệ thống quân sự khổng lồ của liên quân Mỹ - Sài Gòn đã bị đẩy vào thế bị động, hoang mang chiến lược chưa từng có.

Ý nghĩa lịch sử lớn nhất của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 là đã giáng một đòn chí mạng vào ý chí xâm lược của chính giới Mỹ, làm phá sản hoàn toàn chiến lược "Chiến tranh cục bộ". Những hình ảnh chiến sự khốc liệt tại Tòa Đại sứ Mỹ được truyền hình trực tiếp về Washington đã làm sụp đổ hoàn toàn những lời tuyên bố lạc quan của các tướng lĩnh Pentagon về một "chiến thắng đã ở trong tầm tay". Sự kiện này làm bùng nổ mạnh mẽ phong trào phản chiến ngay trong lòng nước Mỹ, buộc Tổng thống Lyndon B. Johnson phải đưa ra những quyết định mang tính thừa nhận thất bại: tuyên bố chấm dứt ném bom bắn phá miền Bắc không điều kiện, từ bỏ ý định tái tranh cử và chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán tại Hội nghị Paris.

Xuân Mậu Thân 1968 chính là mốc son khởi đầu cho quá trình xuống thang chiến tranh của Mỹ, buộc họ phải bắt đầu tiến trình rút dần quân viễn chinh về nước và chuyển sang chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh", mở ra cục diện "vừa đánh vừa đàm" đầy chủ động cho cách mạng Việt Nam.