Cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên: Ngày hội làm chủ vận mệnh dân tộc

Sắc lệnh lịch sử giữa vòng vây thù trong giặc ngoài

Sau thắng lợi vang dội của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vừa mới khai sinh đã phải đối mặt với muôn vàn thử thách hiểm nghèo. Giặc đói, giặc dốt cùng sự hiện diện của quân đội nước ngoài dưới danh nghĩa giải giáp quân Nhật đã đẩy chính quyền cách mạng non trẻ vào thế "ngàn cân treo sợi tóc". Lực lượng phản động nội địa liên tục chống phá, ra sức bác bỏ tính hợp pháp của Chính phủ lâm thời.

Trước tình thế ngặt nghèo ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ đã sáng suốt nhận định: chỉ có một cuộc Tổng tuyển cử do toàn dân bầu ra mới tạo nên cơ sở pháp lý vững chắc và khẳng định chủ quyền tối cao của dân tộc. Ngày 8 tháng 9 năm 1945, Sắc lệnh về cuộc Tổng tuyển cử được ban hành, khẳng định quyền bầu cử và ứng cử tự do, bình đẳng của mọi công dân Việt Nam từ 18 tuổi trở lên, không phân biệt nam nữ, giàu nghèo, tôn giáo hay thành phần xuất thân.

Ngày hội toàn dân và những lá phiếu tự do

Sáng ngày 6 tháng 1 năm 1946, không khí hội hè và niềm tự hào dâng trào khắp mọi nẻo đường từ nông thôn đến thành thị. Bất chấp sự quấy phá, đe dọa bằng vũ lực của các thế lực phản động ở một số địa phương miền Bắc và sự bắn phá tàn bạo của quân thực dân ở Nam Bộ, hàng triệu cử phiếu vẫn kiên cường tiến về các khu vực bầu cử.

Tại Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng đông đảo nhân dân đã thực hiện nghĩa vụ công dân với niềm xúc động sâu sắc. Ở các làng quê miền Nam, nhiều cán bộ, chiến sĩ và người dân đã phải đánh đổi bằng cả máu và nước mắt để bảo vệ hòm phiếu. Lần đầu tiên trong lịch sử ngàn năm, những người nông dân chân đất, những người phụ nữ vốn bị gạt ra ngoài đời sống chính trị nay tự tay cầm lá phiếu, gửi gắm khát vọng độc lập, tự do và niềm tin trọn vẹn vào những đại biểu ưu tú của dân tộc.

Mốc son dân chủ và di sản trường tồn

Cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên đã thành công rực rỡ với tỷ lệ cử cử đi bầu đạt trên 89%, bầu ra 333 đại biểu tượng trưng cho khối đại đoàn kết toàn dân tộc vào Quốc hội khóa I. Thắng lợi to lớn này đã đập tan mọi luận điệu xuyên tạc của kẻ thù, khẳng định mạnh mẽ với thế giới về tính chính đáng, hợp pháp của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Ngày 6 tháng 1 năm 1946 không chỉ là một mốc lịch sử chói lọi trong tiến trình xây dựng thể chế dân chủ cộng hòa, mà còn là biểu tượng bất tử cho tinh thần đoàn kết, trí tuệ và khát vọng tự chủ của con người Việt Nam. Sự kiện ấy đã đặt nền móng vững chắc cho hệ thống pháp luật và thể chế nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân xuyên suốt các thời kỳ phát triển của đất nước.