Cuộc tranh luận lịch sử: Từ “phòng ngự” sang “tiến công” – Một câu chuyện thời hoa lửa

Cuộc tranh luận lịch sử: Từ “phòng ngự” sang “tiến công” – Một câu chuyện thời hoa lửa

Những năm giữa cuộc kháng chiến chống Mỹ, tuyến đường Trường Sơn trở thành một trong những chiến trường khốc liệt nhất. Máy bay địch ngày đêm đánh phá, những cung đường vừa được san lấp lại bị bom cày nát. Mỗi chuyến xe đi qua là một lần người lính đặt mạng sống của mình giữa lằn ranh sinh tử.

Tại Tổng hành dinh, sau những báo cáo liên tiếp từ chiến trường, một cuộc họp quan trọng được triệu tập.

Trên bàn là những tấm bản đồ Trường Sơn đầy những dấu đỏ. Mỗi dấu bom dường như kể lại một câu chuyện về những đoàn xe bị đánh phá, những chiến sĩ công binh hy sinh và những người lính đang ngày đêm giữ đường.

Trong phòng họp, nhiều ý kiến cho rằng cần tiếp tục cách làm cũ: ngụy trang thật kỹ, tranh thủ chạy xe ban đêm, tránh máy bay địch và cố gắng bảo toàn lực lượng.

Đó là một lựa chọn an toàn hơn.

Nhưng từ chiến trường trở về, Tướng Đồng Sỹ Nguyên hiểu rõ rằng cách làm ấy đang khiến bộ đội phải chịu quá nhiều tổn thất.

Ông đứng lên và trình bày một ý tưởng táo bạo.

Theo ông, Trường Sơn không thể mãi ở thế bị động trước bom đạn. Muốn giữ được con đường, phải chuyển sang một thế trận mới: chủ động tiến công để bảo vệ giao thông.

Công binh sẽ mở thêm nhiều tuyến đường để nghi binh và phân tán sự đánh phá. Bộ đội cao xạ sẽ bảo vệ các đoàn xe, sẵn sàng đánh trả máy bay địch. Bộ binh sẽ phối hợp giữ vững hành lang, bảo vệ những trọng điểm và chống các hoạt động đánh phá trên mặt đất.

Nói cách khác, Trường Sơn phải trở thành một chiến trường hiệp đồng, nơi những người mở đường, người lái xe, bộ đội phòng không và bộ binh cùng bảo vệ nhau.

Nhưng đề xuất ấy lập tức khiến căn phòng trở nên căng thẳng.

Có người lo ngại về lực lượng.

Có người lo về phương tiện.

Có người cho rằng cách đánh ấy quá tốn kém và khác xa lối đánh quen thuộc.

Một sự thay đổi lớn như vậy có thể mang đến thắng lợi, nhưng cũng có thể khiến tổn thất tăng lên nếu không tính toán kỹ.

Mọi ánh mắt dần hướng về phía Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Ông im lặng.

Đại tướng bước chậm đến bên tấm bản đồ Trường Sơn. Trước mắt ông là những con đường ngoằn ngoèo xuyên núi, những trọng điểm bị đánh phá và những tuyến vận tải đang phải oằn mình dưới bom đạn.

Ông hiểu rất rõ cái giá của sự thay đổi.

Nhưng ông cũng hiểu cái giá của việc không thay đổi.

Nếu cứ để những đoàn xe bị săn đuổi trong thế bị động, nếu mỗi chuyến hàng đều phải đánh đổi bằng quá nhiều sinh mạng, thì con đường chi viện sẽ khó có thể tồn tại lâu dài.

Trong khoảnh khắc ấy, điều Đại tướng nghĩ đến không chỉ là bản đồ hay chiến thuật.

Ông nghĩ đến những người lính đang ở Trường Sơn.

Những người lái xe phải cầm vô lăng giữa đêm tối.

Những chiến sĩ công binh phải lao ra lấp hố bom ngay sau mỗi trận đánh.

Những cô gái thanh niên xung phong đứng giữa trọng điểm, bất chấp hiểm nguy để giữ đường.

Cuối cùng, Đại tướng quay lại.

Ông nhìn Tướng Đồng Sỹ Nguyên và khẳng định rằng Trường Sơn không thể chỉ chịu đựng bom đạn. Muốn giữ đường, phải chủ động đánh địch mà đi, đánh địch mà tiến.

Căn phòng như trút được một sức nặng.

Một quyết định quan trọng đã được đưa ra.

Từ đó, tuyến Trường Sơn từng bước chuyển mình. Không còn chỉ là những con đường nhỏ được mở giữa rừng sâu, nơi những đoàn xe âm thầm tránh bom, mà ngày càng hình thành một mạng lưới giao thông quân sự quy mô lớn, có lực lượng bảo vệ và tổ chức ngày càng chặt chẽ.

Bom đạn vẫn tiếp tục trút xuống.

Nhưng mỗi khi một con đường bị phá, lại có con đường khác được mở.

Mỗi khi đoàn xe bị uy hiếp, lại có những lực lượng đứng lên bảo vệ.

Mỗi khi địch tìm cách chặn đường, những người lính Trường Sơn lại tìm cách vượt qua.

Đó chính là bước chuyển từ chịu đựng sang chủ động, từ tìm cách né tránh bom đạn sang tạo thế để bảo vệ con đường bằng sức mạnh tổng hợp.

Nhìn lại những năm tháng “hoa lửa”, có thể thấy đôi khi một quyết định trong phòng họp cũng có thể thay đổi số phận của cả một chiến trường.

Và phía sau quyết định ấy là một điều rất giản dị: người chỉ huy phải nhìn thấy cái giá mà người lính đang phải trả.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp hiểu rằng, giữ được Trường Sơn không chỉ là giữ một con đường. Đó là giữ mạch máu chi viện cho tiền tuyến, giữ niềm tin của những người đang chiến đấu và quan trọng hơn, tìm cách để những người lính có thể hoàn thành nhiệm vụ với ít tổn thất nhất.

Giữa những năm tháng bom đạn dữ dội, tư duy “đánh địch mà đi, đánh địch mà tiến” đã trở thành biểu tượng cho ý chí không chịu khuất phục.

Trường Sơn có thể bị bom cày nát, nhưng con đường không thể bị chặn lại.

Bởi phía sau mỗi con đường là một dân tộc đang tiến về phía trước, và phía trước những người lính Trường Sơn là ngày đất nước thống nhất, hòa bình.