Cuộc vượt ngục chấn động năm 1943 của 4 chiến sĩ cách mạng, một kế hoạch hoàn hảo được vạch ra ngay trước mũi súng của hàng trăm giám ngục Pháp.

Cuộc vượt ngục chấn động năm 1943 của 4 chiến sĩ cách mạng, một kế hoạch hoàn hảo được vạch ra ngay trước mũi súng của hàng trăm giám ngục Pháp.

1. Kế hoạch bí mật mang mật danh "Băng rừng"

Vào giữa năm 1943, nhận thấy phong trào cách mạng dưới xuôi đang sục sôi và cần những người lãnh đạo cốt cán, Chi bộ Đảng nhà tù Sơn La đã quyết định tổ chức một cuộc vượt ngục táo bạo. Bốn đồng chí được lựa chọn vì có sức khỏe, trí tuệ và kinh nghiệm là: Nguyễn Lương Bằng, Trần Đăng Ninh, Nguyễn Văn Trân và Lưu Đức Hiểu.

Cái khó nhất là Nhà tù Sơn La nằm trên đỉnh đồi cao, xung quanh là rừng rậm hiểm trở, đầy thú dữ và những toán lính dõng tuần tra gắt gao ngày đêm. Nếu chỉ dựa vào sức mình, cơ hội sống sót của 4 chiến sĩ gần như bằng không.

Để chuẩn bị, Chi bộ đã bí mật thực hiện một chiến dịch "gây dựng cơ sở" kéo dài nhiều tháng:

• Họ cảm hóa được một người lính gác người Thái tên là Lèo Văn Sanh (một người yêu nước bí mật). Anh Sanh nhận nhiệm vụ làm gián điệp, cung cấp bản đồ tuần tra và trực tiếp dẫn đường cho đoàn.

2. Đêm đào thoát nghẹt thở dưới cơn mưa rừng

Đêm ngày 3 tháng 8 năm 1943, một trận mưa rừng miền Tây đổ xuống xối xả, gió rít qua các khe đá rầm rập. Đây chính là thời cơ vàng mà các chiến sĩ chờ đợi, bởi tiếng mưa lớn sẽ át đi mọi tiếng động và làm giảm tầm nhìn của chòi gác Pháp.

Theo kế hoạch, hai đồng chí tù nhân khác trong phòng giam giả vờ đánh nhau kịch liệt để đánh lạc hướng lính gác ở cổng chính. Lợi dụng lúc hỗn loạn, anh Lèo Văn Sanh dùng chìa khóa bí mật mở cửa xà lim bên hông. Bốn chiến sĩ Nguyễn Lương Bằng, Trần Đăng Ninh, Nguyễn Văn Trân và Lưu Đức Hiểu lặng lẽ trườn ra ngoài, áp sát vào bức tường đá dày.

Họ dùng những đoạn dây thừng tết bằng quần áo cũ, móc vào bờ tường rồi đu mình thả xuống vực sâu phía sau đồi Khau Cả. Khi chân chạm đất bùn, họ lập tức lao vào bụi rậm, nơi cô gái Thái đã đợi sẵn với năm bộ quần áo chàm của người dân tộc.

Chỉ trong vòng 10 phút, bốn vị "tù cộng sản" gầy gộc đã biến thành những người dân bản đi rừng đeo gùi, lặng lẽ bám theo bóng lưng anh Lèo Văn Sanh băng qua những ngọn núi thẳm tiến về hướng Phú Thọ.

3. Cuộc truy đuổi điên cuồng trị giá hàng vạn đồng bạc

Sáng hôm sau, khi tiếng kẻng báo thức vang lên, giám ngục Pháp bàng hoàng phát hiện xà lim trống trơn, chiếc cùm sắt bị bẻ gãy. Tên chúa ngục điên cuồng đập phá bàn ghế. Hắn ngay lập tức phát lệnh báo động đỏ trên toàn vùng Tây Bắc, tung hàng trăm lính bộ binh, chó nghiệp vụ và treo thưởng một số tiền khổng lồ cho bất kỳ ai bắt sống hoặc chặt đầu được bốn người đem về.

Quân Pháp lùng sục khắp các bản làng, sục sạo từng hang đá. Có những lúc, toán lính Pháp đi sát ngay cửa hang nơi bốn chiến sĩ đang nấp. Giữa lanh ranh sinh tử ấy, đồng bào người Thái ở Mai Sơn, Yên Châu đã bảo vệ họ bằng một lòng trung thành tuyệt đối.

Người dân giả vờ chỉ sai đường cho lính Pháp, ban đêm lại bí mật đem xôi nếp nương, muối vừng tuồn vào hang nuôi giấu bộ đội. Khi lính Pháp hỏi: "Có thấy người Kinh trốn tù đi qua không?", các cụ già trong bản đều lắc đầu bảo: "Chỉ có con nai, con hoẵng đi qua thôi, không có người đâu!".

4. Ngày trở về và bước ngoặt lịch sử

Sau 14 ngày đêm nếm mật nằm gai, đi bộ xuyên qua hàng trăm cây số rừng rậm, vượt qua biết bao cơn sốt rét rừng hành hạ, dưới sự che chở của nhân dân, cả 4 chiến sĩ và người dẫn đường Lèo Văn Sanh đã đặt chân đến vùng tự do Phú Thọ an toàn trong sự ngỡ ngàng, nể phục của Trung ương Đảng.

Cuộc vượt ngục chấn động năm 1943 tại nhà tù Sơn La đã thành công mỹ mãn. Kẻ thù có súng đạn, có tiền bạc, có mật thám, nhưng chúng đã thua trắng bụng trước ý chí kiên cường của người cộng sản và sức mạnh của lòng dân Tây Bắc. Bốn người lính vượt ngục năm ấy sau này chính là những hạt nhân đỏ, trực tiếp lãnh đạo và làm nên cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 vĩ đại của dân tộc.