CUỐN NHẬT KÝ CÒN THƠM MÙI ĐẤT ĐỎ
Bối cảnh lịch sử Năm 1971, cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn quyết liệt. Hàng vạn sinh viên các trường đại học miền Bắc tạm gác bút nghiên để lên đường nhập ngũ. Trong số ấy có Nguyễn Văn Thạc – sinh viên Khoa Toán, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Thế hệ thanh niên thời ấy lớn lên trong chiến tranh. Họ có những ước mơ rất bình dị: được học tập, cống hiến, xây dựng đất nước và trở về đoàn tụ với gia đình. Nhưng khi Tổ quốc cần, họ sẵn sàng gác lại những dự định riêng để khoác lên mìn
Câu chuyện
Mùa thu năm 1971, sân Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội rợp bóng cây xà cừ. Tiếng giảng bài vẫn vang lên trong các giảng đường, nhưng ở nhiều lớp học đã xuất hiện những hàng ghế trống. Những người bạn của Nguyễn Văn Thạc lần lượt lên đường nhập ngũ.
Ít lâu sau, chính anh cũng viết đơn tình nguyện.
Ngày chia tay gia đình, hành trang của người lính trẻ không có nhiều. Ngoài bộ quân phục, chiếc võng và ba lô, anh mang theo một cuốn sổ nhỏ. Trong đó, anh ghi lại những cảm xúc rất chân thật về tuổi trẻ, gia đình, bạn bè, tình yêu và khát vọng hòa bình.
Trên đường hành quân vào chiến trường, Nguyễn Văn Thạc vẫn giữ thói quen viết nhật ký. Có những đêm cả đơn vị nghỉ dưới tán rừng Trường Sơn, ánh đèn pin được che kín bằng tấm vải nhỏ để tránh lộ mục tiêu. Trong ánh sáng mờ nhạt ấy, anh lặng lẽ ghi lại những điều mình vừa trải qua: một cuộc hành quân dài, một bữa cơm vội bên suối, hay niềm vui khi nhận được lá thư từ Hà Nội.
Nhật ký của anh không chỉ nói về chiến tranh. Xen giữa những dòng chữ là nỗi nhớ mẹ, nhớ giảng đường đại học, nhớ những con đường rợp bóng cây và những ước mơ còn dang dở của tuổi hai mươi. Chính điều đó làm cho cuốn nhật ký trở nên gần gũi và lay động lòng người.
Mùa hè năm 1972, chiến trường Quảng Trị diễn ra vô cùng ác liệt. Trong một trận chiến, Nguyễn Văn Thạc đã anh dũng hy sinh khi mới hai mươi tuổi.
Sau ngày đất nước thống nhất, gia đình gìn giữ cuốn nhật ký như một kỷ vật thiêng liêng. Nhiều năm sau, tác phẩm được xuất bản với tên gọi Mãi mãi tuổi hai mươi và nhanh chóng được đông đảo bạn đọc đón nhận. Không ít người trẻ tìm thấy trong những trang viết ấy hình ảnh của một thế hệ sống có lý tưởng, biết yêu thương và dám hy sinh vì độc lập của dân tộc.
Ngày nay, khi đọc lại những dòng nhật ký của Nguyễn Văn Thạc, nhiều đoàn viên, thanh niên vẫn cảm nhận được sự chân thành và khát vọng cống hiến của một người lính trẻ. Cuốn nhật ký không chỉ kể về một cuộc đời mà còn phản chiếu vẻ đẹp của cả một thế hệ đã sống hết mình vì Tổ quốc.
Ý nghĩa giáo dục
Nguyễn Văn Thạc để lại cho thế hệ sau không chỉ tấm gương dũng cảm mà còn là những trang nhật ký giàu tính nhân văn. Qua đó, chúng ta hiểu rằng những người lính năm xưa cũng có ước mơ, tình cảm và dự định riêng, nhưng khi Tổ quốc cần, họ sẵn sàng đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân.
Bài học dành cho đoàn viên, thanh niên
Tuổi trẻ hôm nay được học tập và trưởng thành trong hòa bình – thành quả được đánh đổi bằng biết bao hy sinh của các thế hệ đi trước. Vì vậy, mỗi đoàn viên cần biết trân trọng cơ hội học tập, không ngừng rèn luyện đạo đức, nâng cao tri thức, sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội. Tinh thần cống hiến không chỉ thể hiện trên chiến trường mà còn trong lao động sáng tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường và xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.
