Bài viết

Cuốn nhật ký dưới gốc bằng lăng

Câu chuyện kể về nữ y tá chiến trường Võ Thị Thu trong những năm kháng chiến chống Mỹ. Trong một trận càn ác liệt, chị đã hy sinh khi đang cứu thương binh. Nhiều năm sau, một cuốn nhật ký được tìm thấy dưới gốc cây bằng lăng nơi chị từng làm việc. Những trang viết giản dị nhưng xúc động đã giúp người thân và thế hệ trẻ hiểu hơn về lý tưởng, tình yêu quê hương và những hy sinh thầm lặng của tuổi trẻ Việt Nam trong thời hoa lửa.

TP. Hồ Chí Minh15/06/2026Trịnh Công Hậu (Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Mùa mưa năm 1970.

Giữa cánh rừng Trường Sơn xanh thẳm có một bệnh xá dã chiến nhỏ.

Nơi ấy ngày đêm tiếp nhận những thương binh từ các mặt trận chuyển về.

Điều kiện vô cùng thiếu thốn.

Thuốc men khan hiếm.

Giường bệnh chỉ là những tấm tăng trải trên nền đất.

Thế nhưng các y sĩ và y tá vẫn tận tâm chăm sóc từng người bệnh.

Trong số đó có Võ Thị Thu.

Một nữ y tá mới hai mươi mốt tuổi.

Thu quê ở Quảng Nam.

Trước khi vào chiến trường, chị từng là học sinh giỏi của tỉnh.

Ước mơ của chị là trở thành bác sĩ.

Nhưng chiến tranh đã khiến cô gái trẻ lựa chọn khoác lên mình màu áo quân y.

Thu rất được đồng đội yêu quý.

Bởi chị luôn nhẹ nhàng và giàu lòng nhân ái.

Dù làm việc suốt ngày đêm, chị hiếm khi than mệt.

Nhiều thương binh vẫn nhớ mãi nụ cười của cô y tá nhỏ giữa những ngày đau đớn nhất.

Ngoài công việc cứu chữa bệnh nhân, Thu còn có một thói quen đặc biệt.

Mỗi tối trước khi đi ngủ, chị đều viết nhật ký.

Cuốn sổ nhỏ được bọc cẩn thận bằng một lớp vải dù.

Trong đó ghi lại những câu chuyện thường ngày.

Những cảm xúc rất thật của một cô gái tuổi đôi mươi.

Có trang viết về nỗi nhớ mẹ.

Có trang viết về cánh đồng quê nhà.

Có trang chỉ ghi vài dòng ngắn ngủi:

"Hôm nay cứu được thêm ba thương binh. Mình thấy rất vui."

Một lần khác, chị viết:

"Chiến tranh rồi sẽ kết thúc. Mình mong ngày được trở về, tiếp tục học để trở thành bác sĩ."

Những dòng chữ giản dị ấy chứa đựng biết bao hy vọng.

Một buổi chiều tháng Tám.

Bầu trời bất ngờ vang lên tiếng máy bay.

Bệnh xá nhận được tin báo có địch càn quét vào khu vực.

Mọi người lập tức chuẩn bị sơ tán.

Những thương binh nặng được ưu tiên đưa đi trước.

Thu cùng các đồng đội khẩn trương chuyển bệnh nhân ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Tiếng súng ngày càng gần.

Khói lửa bao trùm cả cánh rừng.

Trong lúc giúp một thương binh bị thương ở chân di chuyển, Thu phát hiện phía sau vẫn còn một chiến sĩ chưa kịp sơ tán.

Không chút do dự, chị quay lại.

Người đồng đội đi cùng gọi lớn:

– Thu, nguy hiểm lắm!

Nhưng chị vẫn chạy về phía lán bệnh.

Ít phút sau.

Một tiếng nổ lớn vang lên.

Mặt đất rung chuyển dữ dội.

Khói bụi phủ kín cả khu rừng.

Khi đồng đội quay lại tìm kiếm, họ chỉ còn thấy những mảnh gỗ cháy dở.

Thu đã mãi mãi nằm lại nơi ấy.

Sự ra đi của chị khiến cả đơn vị vô cùng đau xót.

Sau khi tình hình ổn định, mọi người thu dọn lại bệnh xá.

Nhưng cuốn nhật ký của Thu không còn được tìm thấy.

Ai cũng nghĩ nó đã bị thất lạc giữa chiến tranh.

Năm tháng trôi qua.

Đất nước hòa bình.

Những cánh rừng năm xưa dần xanh trở lại.

Năm 2008, trong một chuyến khảo sát khu vực chiến trường cũ, một nhóm cựu chiến binh ghé thăm nơi từng là bệnh xá dã chiến.

Dưới gốc một cây bằng lăng cổ thụ, họ phát hiện một chiếc hộp kim loại đã hoen gỉ.

Bên trong là vài kỷ vật cũ.

Và một cuốn nhật ký được bọc trong nhiều lớp vải dù.

Những trang giấy đã úa vàng.

Nhưng phần lớn chữ viết vẫn còn đọc được.

Khi biết tin, gia đình Võ Thị Thu vô cùng xúc động.

Người em trai của chị nâng niu cuốn nhật ký bằng đôi tay run rẩy.

Đêm hôm ấy, cả gia đình ngồi bên nhau đọc từng trang viết.

Có lúc họ bật cười trước những dòng kể chuyện giản dị.

Có lúc nước mắt lặng lẽ rơi xuống.

Trang cuối cùng của cuốn nhật ký được viết chỉ một ngày trước khi chị hy sinh.

Trong đó có đoạn:

"Nếu một ngày mình không trở về, mình vẫn mong mọi người đừng buồn. Bởi mình đã sống những năm tháng có ý nghĩa. Điều hạnh phúc nhất là được góp phần nhỏ bé cho đất nước."

Không ai cầm được nước mắt khi đọc đến đó.

Nhiều năm sau, cuốn nhật ký được trưng bày tại nhà truyền thống địa phương.

Rất nhiều học sinh đến tham quan.

Các em lặng người trước những dòng chữ mộc mạc.

Qua cuốn nhật ký ấy, một thế hệ trẻ hiểu thêm về những con người đã sống và hy sinh vì hòa bình hôm nay.

Ngoài sân bảo tàng, cây bằng lăng vẫn nở hoa tím mỗi độ hè về.

Những cánh hoa rơi nhẹ trong gió.

Như lời nhắn gửi từ quá khứ.

Rằng có một thế hệ tuổi trẻ đã cháy hết mình cho Tổ quốc.

Và những hy sinh ấy sẽ mãi được nhớ đến.

Câu chuyện về Võ Thị Thu và cuốn nhật ký dưới gốc bằng lăng không chỉ là câu chuyện của riêng một người y tá chiến trường. Đó là câu chuyện về cả một thế hệ thanh niên Việt Nam trong thời hoa lửa. Họ mang theo những ước mơ rất đỗi bình dị, nhưng sẵn sàng hy sinh tất cả vì độc lập, tự do của dân tộc. Chính điều đó đã làm nên vẻ đẹp bất tử của tuổi trẻ Việt Nam trong lịch sử.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn