Cuốn nhật ký trở về từ phía bên kia chiến tuyến

Khi nhắc đến những người thầy thuốc trong chiến tranh, nhiều người nhớ đến Đặng Thùy Trâm – nữ bác sĩ trẻ đã để lại một cuốn nhật ký lay động hàng triệu trái tim.

Sinh năm 1942 tại Hà Nội, sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Y Hà Nội, năm 1966 chị tình nguyện vào chiến trường Quảng Ngãi công tác tại một bệnh xá dã chiến.

Những năm ấy, bệnh xá chỉ là những căn hầm nhỏ giữa rừng. Thuốc men vô cùng thiếu thốn. Có những ca mổ phải thực hiện dưới ánh đèn dầu hoặc đuốc thông, không đủ thuốc gây mê, không đủ bông băng. Nhiều đêm, bom rơi rất gần, đất đá lấp cả cửa hầm, nhưng chị và đồng đội vẫn tiếp tục cứu thương binh.

Điều đặc biệt là sau mỗi ngày làm việc, Đặng Thùy Trâm lại mở cuốn sổ nhỏ để ghi lại những suy nghĩ của mình.

Chị viết về nỗi nhớ gia đình, về những người thương binh vừa được cứu sống, về những đồng đội đã hy sinh và cả những ước mơ rất đời thường của tuổi hai mươi.

Có một đoạn chị viết:

"Đời phải trải qua giông tố nhưng không được cúi đầu trước giông tố."

Ngày 22/6/1970, trên đường công tác, Đặng Thùy Trâm hy sinh trong một cuộc chạm súng khi mới 27 tuổi.

Sau trận đánh, một sĩ quan quân đội Mỹ thu giữ ba lô của chị. Theo quy định lúc đó, những giấy tờ như nhật ký thường bị tiêu hủy.

Thế nhưng phiên dịch người Việt đi cùng đã nói với người sĩ quan Mỹ:

"Đừng đốt. Trong đó đã có lửa rồi."

Câu nói ấy khiến người sĩ quan đổi ý. Ông giữ lại cuốn nhật ký suốt 35 năm, mang về Mỹ cất giữ như một kỷ vật đặc biệt.

Năm 2005, sau rất nhiều nỗ lực tìm kiếm, cuốn nhật ký được trao lại cho gia đình Đặng Thùy Trâm tại Việt Nam.

Khi được xuất bản, "Nhật ký Đặng Thùy Trâm" nhanh chóng trở thành một hiện tượng xuất bản, được dịch ra nhiều thứ tiếng và giúp hàng triệu độc giả trong và ngoài nước hiểu hơn về tâm hồn của một nữ bác sĩ giữa chiến tranh.