Cuốn Sách Kế Toán Và Những Con Số Ngầm

Trong cuộc chiến tranh giải phóng, bên cạnh những mặt trận sầm uất tiếng súng của bộ binh hay pháo binh, có một mặt trận thầm lặng nhưng có ý nghĩa quyết định đến thành bại của cả chiến dịch: Mặt trận Cơ yếu (Mật mã). Mọi mệnh lệnh hành quân, báo cáo quân số hay tọa độ hành quân đều phải đi qua những ngón tay của người chiến sĩ dịch mã. Địch luôn điên cuồng săn lùng, dùng những máy dò sóng và các chuyên gia giải mã hàng đầu để bẻ gãy hệ thống mật mã của ta. Tại chiến trường Tây Ninh — nơi đặt cơ quan đầu não Trung ương Cục miền Nam, Trần Văn Kiên là một "bức tường lửa" kiên cường như thế.

Hàng ngày, anh ngụy trang dưới danh nghĩa một kế toán trưởng của một hãng buôn gỗ dã chiến, nhưng thực chất là người nắm giữ cuốn sổ dịch mã toán học vô giá của Đảng ủy Quân sự Trung ương Cục.

Mùa khô năm 1970, quân đội Mỹ mở chiến dịch "Toàn thắng" nhằm càn quét, triệt hạ các cơ quan đầu não của ta. Một buổi sáng, khi Ba Kiên đang cặm cụi dịch một bức điện khẩn gửi từ Hà Nội vào ngay trong căn hầm bí mật sâu dưới lòng một trạm giao liên, tiếng gầm rú của máy bay B-52 đột ngột dội đến.

OÀNH!!! OÀNH!!! OÀNH!!!

Hàng loạt bom rải thảm dội xuống ngay trên đỉnh đầu. Sức ép khổng lồ của vụ nổ làm mặt đất chao đảo, các cột gỗ chống hầm gãy rắc, đất cát từ trần hầm đổ ập xuống. Chiếc đèn dầu lạc phụt tắt, bóng tối đặc quánh bao trùm lấy không gian hẹp. Ba Kiên bị hất văng vào vách hầm, đầu va vào góc hòm đạn đau điếng, máu rỉ ra ướt đẫm một bên trán.

Nhưng trong bóng tối, phản xạ đầu tiên của anh không phải là tìm lối thoát, mà là hai tay vơ chặt lấy cuốn sổ dịch mã và tập điện mật chưa dịch xong, nhét vội vào chiếc túi nylon chống nước rồi ôm chặt trước ngực.

"Anh Ba! Hầm sắp sập rồi, bò ra mau!" — Tiếng người chiến sĩ cảnh vệ bảo vệ cửa hầm hét lên trong tiếng pháo nổ liên hồi.

Đúng lúc anh định nhoài người bò ra, một quả bom nổ chậm xé toạc lớp đất phía trên, nổ tung ngay cạnh cửa hầm. Sức ép vụ nổ thổi bay cửa hầm, đất đá đè sụp hoàn toàn lối ra duy nhất. Căn hầm lúc này chỉ còn là một khoang chứa nhỏ hẹp, ngột ngạt và thiếu dưỡng khí trầm trọng.

Bên ngoài, tiếng xích xe tăng bọc thép và tiếng giày đinh của lính Mỹ bắt đầu rầm rập tiến vào bãi càn. Chúng bắt đầu dùng máy dò kim loại và cuốc xẻng để lùng sục các hầm bí mật.

Nằm trong góc hầm sập, hơi thở của Ba Kiên ngắn dần vì thiếu oxy, máu trên trán vẫn chảy. Anh nghe rõ tiếng lính Mỹ la hét ngay trên đầu mình. Trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, anh biết nếu chúng đào trúng hầm và tìm thấy cuốn sổ mật mã này, toàn bộ hệ thống liên lạc từ Trung ương vào miền Nam sẽ bị lộ, hàng vạn đồng đội ngoài tiền tuyến sẽ gặp nguy hiểm.

"Không thể để rơi vào tay giặc!" — Ý nghĩ ấy dứt khoát lóe lên.

Bằng chút sức lực còn lại dưới đống đất cát đè nặng, Ba Kiên lấy một chiếc hộp quẹt diêm giấu sẵn trong túi áo. Anh định bụng nếu lính Mỹ tìm ra hầm, anh sẽ lập tức châm lửa đốt cháy toàn bộ cuốn sổ dịch mã và tự sát bằng quả lựu đạn bẻ đôi giắt bên hông.

Nhưng anh không thể đốt nó ngay lúc này, vì bức điện khẩn trong tay anh — chứa tọa độ di chuyển tránh càn của Bộ chỉ huy — vẫn chưa được dịch xong. Nếu anh đốt nó ngay, Bộ chỉ huy sẽ mất phương hướng.

Nén cơn đau và cơn khát cháy họng, Ba Kiên lật ngược chiếc túi nylon ra, dùng thân mình che chắn khe ánh sáng yếu ớt lọt qua vết nứt của đất. Anh bật một que diêm, ánh lửa leo lét xanh lét chỉ đủ soi rõ vài dòng chữ. Bằng trí nhớ thiên tài của một chuyên gia mật mã, anh không cần nhìn toàn bộ cuốn sổ mà tự nhẩm các thuật toán ngầm trong đầu. Đôi tay anh run rẩy nhưng vẫn viết nhanh những dòng chữ đã được giải mã lên một mảnh giấy nhỏ: "Địch chuyển hướng sang cánh Đông, Bộ chỉ huy rút về hướng 7..."

Que diêm tắt, anh lại quẹt que thứ hai, rồi thứ ba. Cho đến khi que diêm cuối cùng lụi tàn, bức mật lệnh sinh tử cũng vừa vặn được giải mã xong. Anh nhét mảnh giấy đã dịch vào một ống tre nhỏ, dùng sáp nến bít chặt lại.

Hơn mười tiếng đồng hồ nghẹt thở trôi qua dưới lòng đất. Toán lính Mỹ sau một hồi lùng sục không phát hiện ra dấu vết gì lạ vì quả bom nổ trước đó đã ngụy trang hoàn hảo cho căn hầm bị sập, chúng đành rút quân khi trời sập tối.

Đêm muộn, các chiến sĩ công binh của ta quay lại trận địa, điên cuồng đào bới đống đổ nát. Khi nắp hầm được mở ra, họ tìm thấy Ba Kiên đang nằm ngất lịm, hai tay vẫn ôm chặt chiếc túi nylon chứa cuốn sổ dịch mã vẹn nguyên trước ngực, bên cạnh là ống tre chứa bức điện đã dịch xong.

Bức mật lệnh ấy ngay đêm đó được chuyển đi bằng giao liên, giúp Bộ chỉ huy Trung ương Cục kịp thời chuyển hướng, thoát khỏi gọng kìm bao vây của địch trong gang tấc.

Trần Văn Kiên đã bước qua thời hoa lửa bằng những cuộc đấu trí thầm lặng với thời gian và cái chết dưới lòng đất sâu. Anh không trực tiếp xông lên chiến hào, nhưng những ký tự, những con số ngầm qua đôi bàn tay và khối óc của anh chính là lá chắn thép bảo vệ sinh mạng cho hàng vạn đồng đội. Câu chuyện của anh là bài ca bất tử về sự kiên trung, trí tuệ và lòng quả cảm vô song của người chiến sĩ cơ yếu Việt Nam — những người giữ lửa cho mạch máu thông tin của Tổ quốc luôn thông suốt trong những giờ phút ngặt nghèo nhất của lịch sử.