CUỐN SỔ GHI TÊN ĐỒNG ĐỘI

Lần cuối gặp bác Lương, bác đưa cho tôi xem một cuốn sổ nhỏ đã sờn gáy.

Tôi tưởng đó là nhật ký.

Nhưng không phải.

Bên trong chỉ ghi tên người.

Hàng trăm cái tên.

Có người bác viết thêm quê quán.

Có người ghi ngày hy sinh.

Có người chỉ còn lại một dòng:

"Chưa tìm được."

Tôi hỏi:

"Sao bác còn giữ cuốn sổ này?"

Bác khép cuốn sổ lại.

Nhẹ nhàng đáp:

"Sợ mình già rồi quên mất."

Rồi bác nhìn xa xăm.

"Nếu bác quên..."

"...thì ai còn nhớ các anh?"

Câu hỏi ấy khiến tôi lặng người.

Tối hôm đó, tôi mở máy tính, bắt đầu ghi lại tên của những cựu chiến binh mà mình từng gặp.

Không phải vì sợ quên.

Mà vì tôi hiểu rằng, ký ức của một dân tộc được gìn giữ từ những con người biết trân trọng từng cái tên.

Trên mỗi bia mộ liệt sĩ đều có một cái tên.

Và phía sau mỗi cái tên là một cuộc đời, một gia đình, một tuổi trẻ đã gửi lại cho đất nước.

Tôi khép cuốn sổ của mình.

Bất giác nhớ đến lời bác Lương:

"Người còn sống có trách nhiệm gọi đúng tên những người đã khuất."

Có lẽ, đó cũng là một cách để lòng biết ơn không bao giờ phai nhạt.